Pozitif psikoloji bağlamında çocukluk döneminde ebeveynleştirilme, psikolojik dayanıklılık ve acının dönüştürücü gücü arasındaki ilişkinin incelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, çocukluk döneminde yaşanan ebeveynleştirilme deneyiminin, psikolojik dayanıklılık ve acının dönüştürücü gücü ile olan ilişkisini incelemek; bu üç değişken arasındaki etkileşim düzeyini ortaya koymak, ebeveynleştirilme ve acının dönüştürücü gücünün psikolojik dayanıklılığı yordayıcılığını değerlendirmek ve araştırmada yer alan değişkenlerin çeşitli demografik özelliklere göre anlamlı düzeyde farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir. Araştırma, nicel yöntemlerden ilişkisel tarama modeli ile yürütülmüştür. Çalışma grubunu, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Bartın Üniversitesi'nde öğrenim gören ve 18-30 yaş aralığında bulunan 369 (293 kadın, 76 erkek) üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Veriler, çevrim içi anket yöntemiyle toplanmıştır. Araştırmada; Kişisel Bilgi Formu, Ebeveynleşme Envanteri, Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği ve Acının Dönüştürücü Gücü Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 27 programı kullanılarak korelasyon, regresyon ve parametrik/non-parametrik fark testleri ile analiz edilmiştir. Korelasyon analizine göre, ebeveynleşmenin özellikle "algılanan yarar" boyutunun hem psikolojik dayanıklılık hem de acının dönüştürücü gücü ile pozitif ve anlamlı ilişkiler gösterdiği ortaya konmuştur. Bununla birlikte, kardeş odaklı ebeveynleşme bazı psikolojik dayanıklılık alt boyutlarıyla negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Regresyon analizi sonuçlarına göre, algılanan yarar ve acının dönüştürücü gücü, psikolojik dayanıklılığı anlamlı düzeyde yordamaktadır ve birlikte bu değişkendeki toplam varyansın %34,2'sini açıklamaktadır. Demografik değişkenlere göre yapılan analizlerde; cinsiyet, aile yapısı, ebeveyn birlikteliği, eğitim düzeyi, doğum sırası, kardeş sayısı, yerleşim yeri ve ekonomik durum değişkenlerinin anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür. Elde edilen bulgulara göre, ebeveynleştirilmeden algılanan yararın hem psikolojik dayanıklılık hem de acının dönüştürücü gücü ile pozitif yönde ilişkili olduğu görülmüştür.

The aim of this study is to examine the relationships between the experience of parentification in childhood, psychological resilience, and the transformative power of pain; to reveal the level of interaction among these three variables; to evaluate the predictive power of parentification and the transformative power of pain on psychological resilience; and to determine whether these variables differ significantly according to various demographic characteristics. The research was conducted using the correlational survey model, one of the quantitative research designs. The study group consisted of 369 university students (293 females and 76 males), aged between 18 and 30, who were enrolled at Bartın University during the 2024–2025 academic year. Data were collected through an online survey. The data collection tools included a Demographic Information Form, the Parentification Inventory, the Psychological Resilience Scale for Adults, and the Transformative Power of Pain Scale. The collected data were analyzed using correlation, regression, and parametric/non-parametric difference tests with SPSS 27. According to the correlation analysis, parentification particularly the perceived benefit dimension was positively and significantly associated with both psychological resilience and the transformative power of pain. In contrast, sibling-focused parentification was negatively associated with certain sub-dimensions of psychological resilience. The results of the regression analysis showed that perceived benefit and the transformative power of pain significantly predicted psychological resilience and together explained 34.2% of the variance in this variable. In analyses conducted by demographic variables, significant differences were found according to gender, family structure, parental marital status, education level, birth order, number of siblings, type of residence, and perceived economic status. Overall, the findings indicate that the perceived benefit of parentification is positively associated with both psychological resilience and the transformative power of pain.