Peygamberimizin (s.a.s.) bireylerle olan iletişimi

Abstract

Yüce Allah, peygamberler vasıtasıyla insanlarla iletişim kurmuş, aracı olan ve bu kutsal görevi icra eden peygamberler, insanoğluna aktardığı bu buyrukların aynı zamanda temel etik ilkeler kapsamına girerek doğru sözlü olmak, ayrımcılık yapmamak, saygınlık ve güven, hesap verme sorumluluğu vb. ilkeler hem ferd hem de toplum açısından İslâm’ın bizlerden istediği vecîbeleri yerine getirmek konusunda büyük önem arz eder. Bu husus, Bakara Sûresi, 151. Âyette şöyle ifade edilmiştir: “Nitekim içinizde kendinizden bir peygamber gönderdik ki o, size âyetlerimizi okuyor, sizi (Allah’a eş tutmaktan, günahlardan, maddî ve manevî kötülüklerden kurtarıp) tertemiz yapıyor, size Kitâb (Kur’ânı) ve hikmeti (içinde bulunan hükümleri) öğretiyor, bilmediğiniz şeyleri size bildiriyor.” Hz.Muhammed (s.a.s.) de Allah Tealâ’dan aldığı vahiyleri insanlara iletmekle görevli bir elçidir. Tebliğ görevini sürdürürken içinde bulunduğu toplumun insânî ve sosyolojik özelliklerini de dikkate almış, dönemin zor şartlarına rağmen irşâd ve tebliğ görevini en mükemmel şekilde yerine getirerek insanları hidâyete da’vet etmiştir. Da’vet dönemi boyunca hedef kitleyle kurduğu iletişim şekli, uslûbü, tavırları ile muhataplarına örnek teşkil etmiştir. Câhiliye dönemindeki ilkel âdetlere bağlı kalma ve asabiyet faktörleri ile muallel, ahlâkî değerlerden yoksun, insânî iletişimleri zayıf bir topluluk halinde iken Peygamber (s.a.s.) bu topluluğa dâhil olması ve Kur’ân-ı Kerîm’in nuzûlünün başlamasıyla birlikte âdeta yaşayışıyla saygı ve güven esasına dayanan bir medeniyet tesis etmiştir. Ailesi, yakınları ve arkadaşları ve yaşadığı toplumla kurduğu iletişim şekli, dini tebliğ ederken kullandığı edebî dil, ashâbına karşı tutumları, çocuklara karşı yaklaşımı ile Allah Teâlâ tarafından “üsve-i hasene” (güzel bir örnek) olarak vasıflandırılmış ve her tabakadan insana örnek olmuştur. Bu çalışmamızda Peygamberimizin (s.a.s.) emsalsiz bir örnek şahsiyet olarak, bütün insanlığa şâmil olan iletişim dilini ve insanlara karşı gerçekleştirdiği yaklaşımını inceleyeceğiz.

Allah Almighty communicated with people through the prophets, and the prophets who were the intermediaries and carried out this sacred duty, conveyed these commands to humanity within the scope of basic ethical principles, such as being truthful, not discriminating, respect and trust, accountability, etc., which are of great importance for both individuals and society in fulfilling the duties that Islam demands of us. This issue is expressed in the 151st verse of Surah al-Baqarah as follows: “And We sent among you a messenger from among yourselves, who recites Our verses to you, purifies you, teaches you the Book (the Quran) and wisdom, and informs you of what you did not know.” The Prophet Muhammad (p.b.u.h.) was also a messenger who was tasked with conveying the revelations he received from Allah Almighty to people. While carrying out his duty of conveying the message, he took into consideration the human and sociological characteristics of the society he was in, and despite the difficult conditions of the period, he fulfilled his duty of guidance and conveyance in the most perfect way and invited people to the right path. During the period of invitation, he set an example for his interlocutors with his communication style, style and attitudes with the target audience. While in the Age of Ignorance, a community that was stuck with primitive customs and tribal factors, devoid of moral values and weak in human communication, the Prophet (p.b.u.h.) established a civilization based on respect and trust with his lifestyle, with his inclusion in this community and the beginning of the revelation of the Holy Quran. He was described by Allah as a “uswa-i hasene” (a beautiful example) with his communication style with his family, relatives, friends and the society he lived in, the literary language he used while preaching the religion, his attitude towards his companions and his approach towards children and he became an example for people from all walks of life. In this study, we will examine the communication language of our Prophet (p.b.u.h.) which is inclusive of all humanity and his approach towards people as an unparalleled role model.