Görünmeyen emek: Orman işçisi kadınların yaşam ve çalışma koşulları üzerine bir saha çalışması

Abstract

Giriş ve Hedefler Bu çalışma, Türkiye’nin Batı Anadolu kırsalında orman işçisi olarak çalışan kadınların sosyo-ekonomik durumlarını, çalışma yaşamındaki deneyimlerini ve kadın-erkek cinsiyetine dayalı eşitsizliklerle ilişkili kırılganlıklarını incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntemler Manisa ili Akhisar ilçesinde yürütülen araştırma kapsamında, tabakalı örnekleme yöntemiyle seçilen 150 kadın katılımcıdan anket yoluyla nicel veri toplanmıştır. Elde edilen veriler, yaş ve eğitim durumu değişkenlerine göre gruplar arası karşılaştırmalarla analiz edilmiştir. Bulgular Katılımcıların çoğunluğunun düşük eğitim düzeyine ve sınırlı sosyal güvenceye sahip olduğu, ağırlıklı olarak düşük gelir grubunda yer aldığı belirlenmiştir. Eğitim düzeyi arttıkça kadın-erkek eşitsizliğine yönelik farkındalık ve sektörel duyarlılık düzeyinin anlamlı biçimde yükseldiği gözlemlenmiştir. Ayrıca, yaş arttıkça kadınların bireysel finansal bağımsızlık düzeylerinde düşüş yaşandığı; özellikle 65 yaş üstü kadınların sosyal güvenlik sistemine entegrasyonunun zayıf olduğu ve banka hesabı sahipliğinin düşük kaldığı saptanmıştır. Sonuçlar Hane gelirinin kaynağına ilişkin bulgular, genç yaş gruplarındaki kadınların haneye doğrudan gelir sağlama oranlarının daha yüksek olduğunu; ileri yaş gruplarında ise ekonomik sorumluluğun daha çok eş veya çocuklar üzerinden sürdürüldüğünü ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, kırsal alanda kadınların çalışma yaşamına aktif katılımına rağmen, ekonomik, kurumsal ve sosyal açılardan çok boyutlu dezavantajlarla karşı karşıya olduklarını göstermektedir. Çalışma, ormancılık sektöründe kadın emeğinin görünürlüğünü artırmak, sosyal güvenlik kapsamını genişletmek ve kırsalda kadın-erkek eşitliğini desteklemek amacıyla sürdürülebilir ve cinsiyete duyarlı politikalara duyulan ihtiyacı vurgulamaktadır.