Türkiye’de Ders İmecesi Çalışmalarındaki Eğilimler: Bir İçerik Analizi Çalışması

Abstract

Öğrenmede sosyal ve çevresel etkenleri vurgulayan yaklaşımlara bağlı olarak, işbirliğine dayalımesleki gelişim modellerine yönelik ihtiyaçlar artmaktadır. Ders imecesi (Lesson Study) bir grup öğretmeninbir hedef çerçevesinde işbirliği içinde çalışarak araştırma dersi adı verilen dersler planladıkları, uyguladıklarıve değerlendirdikleri mesleki gelişim modelidir. Bu araştırma, ders imecesi ile ilgili olarak yazılan lisansüstütezleri ve makaleleri kapsamlı bir şekilde inceleyerek eğilimlerini ortaya çıkarmak amacıyla yapılmıştır. Buaraştırmadan elde edilen veriler, doküman analizi yöntemi ile toplanmıştır. Çalışma için Türkiye’de 2010-2019yılları arasında ders imecesi ile ilgili yapılan 14 yüksek lisans, 25 doktora tezi ve 15 TR-Dizin indeksli makaleiçerik analizi kullanılarak incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler frekans ve yüzde oranlarına göreyorumlanarak tablolarla sunulmuştur. Tezler, araştırma türü, yayımlanma yılı, araştırma yaklaşımı, araştırmadeseni, örneklem, konu ve veri analizi teknikleri kapsamında sınıflandırılmıştır. Araştırma sonuçları, teztürlerine göre doktora tezlerinin yüksek lisans tezlerine göre daha fazla olduğunu, yaklaşım olarak nitelçalışmaların ağırlıkta olduğunu göstermektedir. İncelenen araştırmaların çoğunun katılımcılarının öğretmenlerolduğu gözlemlenmiştir. Araştırma deseni olarak çoğunlukla durum çalışması tercih edildiği ve içerikanalizinin kullanıldığı görülmektedir. Bir alan taraması olan bu çalışma, ders imecesi alanında araştırmayapmak isteyen araştırmacılara hem ders imecesini tanıtmak hem de Türkiye’de bu alanda hangi noktalarınçalışıldığını ve eksikliklerin neler olduğunu göstermek amacıyla gerçekleştirilmiştir.