Descriptive content analysis of problem-based learning researches in science education in Turkey

Abstract

Probleme Dayalı Öğrenme (PDÖ) öğrencilerin günlük yaşamlarında karşılaştıkları veya karşılaşabilecekleri problem durumlarına alternatif çözüm önerileri üretebilmelerini sağlayan aktif öğrenme yöntemlerinden biridir. Bu çalışmada ülkemizde fen eğitimi alanında PDÖyle ilgili yapılan yüksek lisans ve doktora tez çalışmalarının araştırma konusu, yöntem, örneklem, veri toplama araçlarının çeşitliliği ve verilerin analiz yöntemleri gibi değişkenler dikkate alınarak bir betimsel analizi yapılmıştır. Bu amaçla fen eğitimi alanında PDÖyle ilgili 2001- 2012 yılları arasında yapılmış ve YÖK tez merkezinden tam metin ve izinli olarak ulaşılan 28i yüksek lisans 12si doktora olmak üzere toplam 40 tezin betimsel içerik analizi yapılmıştır. Tezlerin %97.5inde PDÖnün öğrenmeye olan etkisi üzerine yoğunlaşıldığı tespit edilmiştir. Kullanılan araştırma yöntemi bakımından ise %95lik bir oranla nicel araştırma deseni ve bu desenden %85lik bir oranla da yarı deneysel araştırma deseninin çoğunlukla kullanıldığı görülmüştür. Yaygın kullanılan veri toplama araçlarının başarı ve ilgi-tutum-yetenek testleri olduğu belirlenmiştir. Örneklem seçimi bakımından lisans ve ilköğretim (6-8) öğrencileriyle yürütülen çalışmaların daha fazla olduğu görülmektedir. Araştırmadan elde edilen bulgular, PDÖyle ilgili çalışmaların ülkemizde 2006 yılına kadar pek yaygın olmadığını, 2006-2010 yılları arasında var olan artışın 2011 yılından itibaren yeniden azalmaya dönüştüğünü göstermektedir. Ayrıca bu çalışmaların büyük bir çoğunluğunun fen ve teknoloji alanlarında yapılmış olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmanın PDÖyle ilgili çalışan ve yeni çalışmayı düşünen genç araştırmacılara bir fikir vermesi açısından önemli olduğu düşünülmektedir.