Resimli Öykü Kitaplarındaki Görseller ve Metinler Masum mu? - İletilen Doğal Çevre Mesajları

Abstract

Bu araştırmada, resimli öykü kitaplarında verilen doğal çevre mesajları eleştirel bir bakış açısıyla incelenmekle birlikte temelde okul öncesi dönemdeki çocuklara yönelik hazırlanmış olan kitaplardaki görseller ve metinler aracılığıyla verilen mesajlara odaklanılmaktadır. Görseller ve metinlerde yer alan doğal çevre mesajlarını inceleyen bu nitel araştırmada durum araştırmasıkullanılmıştır. Veriler doküman incelemesi yoluyla, araştırmacılar tarafından geliştirilen 3 form yardımıyla toplanmıştır ve içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Bu amaçla, bir üniversitede yer alan çocuk kütüphanesindeki kitaplar incelenerek kopyaları çıkarıldıktan sonra, kitaplar ilk olarak doğal çevre ile doğrudan ilgili olup olmadığına göre, ikinci olarak da canlı-doğal çevre etkileşimi içerip içermediğine göre değerlendirilmiştir. Araştırmacılar tarafından incelenen toplam 58 kitaba yönelik olarak elde edilen verilerin analizinden önce araştırmacılar geçerlik ve güvenirlik çalışmaları gerçekleştirmişlerdir. Veri analizlerinin sonucunda, yazarların ve çizerlerin resimli öykü kitapları aracılığıyla, okuyuculara verdikleri olumlu doğal çevre mesajlarının yanında, bilinçsizce de olsa, olumsuz doğal çevre mesajları verdikleri belirlenmiştir. Buna bağlı olarak, belirlenen hem olumlu hem olumsuz çevre mesajları açıklanmış ve bu mesajlar yoluyla çocuklarda oluşabilecek doğal çevre algılarına örnekler verilmiştir. Son olarak, resimli öykü kitaplarının yazarlarına, çizerlerine, yayınevlerine, bu resim kitaplarını kullanan okul öncesi öğretmenlerine, öğretmen adaylarına ve okul öncesi eğitimi alanında çalışan araştırmacılara tavsiyelerde bulunulmuştur.