Türkiye'de Ulusal Ormancılık Politikasının Tarihsel Gelişimi Açısından Bir Dönüm Noktası: 1255 Sayılı Yasa

Abstract

Anayasa hem ormancılık politikası amaç ve araçlarının çatısını belirlemesi hem de bu araçlardan biri olması bakımından büyük önem taşımaktadır. Ülkemizde ormancılıkla ilgili kapsamlı bir içerik 1961 yılında yürürlüğe giren anayasada yer almıştır. Belirtilen anayasada; ormanların korunması, geliştirilmesi ve gözetiminin devletin görevi olduğu, devlet orman işletmeciliğinin esas olduğu hükümleri ile birlikte ormanların korunmasına yönelik bazı esaslara yer verilmiştir. Ancak bu yaklaşım uzun süre devam ettirilmemiş ve Anayasa'nın 131. maddesi 1970 yılında çıkarılan 1255 sayılı yasa ile değiştirilmiştir. Söz konusu değişiklik ile ülkede ormanların tahrip olmasına ve azalmasına neden olacak yaklaşımlar ve uygulamalar anayasa hükmü haline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, belirtilen yasanın hazırlanması ve yürürlüğe girmesi süreci ile ortaya çıkardığı sonuçları irdelemektir. Çalışmada literatür araştırması ve arşiv taraması ile elde edilen veriler doküman analizi yönteminden yararlanılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular göstermektedir ki, belirtilen anayasa değişikliği toplumsal bir mutabakattan çok siyasi bir tercihin sonucudur. Bilim ve meslek camiası değişikliği kesinlikle onaylamamış, anayasa değişikliğinin TBMM'deki görüşmeleri aceleyle yapılmış, değişiklik yeterli şekilde tartışılmamıştır. Bu değişiklik, gerçekleşme süreci ve sonuçları açısından ulusal ormancılık politikasının dönüm noktalarından biri olmuştur.

National constitution is of great importance in terms of both determining the framework of forestry policy objectives and tools and also being one of these tools. Comprehensive content on forestry was included in the Turkish constitution that entered into force in 1961. Conserving, improving and controlling of the forests was determined as duties of the state, state forest management is determined as the main principle and some principles regarding forest conservation was determined in this constitution. However, this approach was not maintained for a long time and the 131st article of the constitution was replaced by the law numbered 1255 of 1970. The approaches and implementations that cause destruction of forests and deforestation became as a constitutional provision. The aim of the research was to examine the preparation and enactment processes of the law and its results. The data were collected from literature and archive-based researches and analyzed by document analysis. The findings showed that the amendment of the constitution was a result of political choice rather than a social consensus. The scientific and job-related bodies have definitely not approved the change, the negotiations of the constitutional amendment in the Turkish Grand National Assembly were made hastily and it was not adequately discussed. This amendment has been one of the turning points of national forest policy in terms of realization process and results.