Türkiye’de Havalimanlarının Sürdürülebilirlik Perspektifinden Kent İçi Ulaşım Sistemlerine Entegrasyonu

Abstract

Bu çalışma, Türkiye’deki havalimanlarının kent içi ulaşım sistemlerine entegrasyon düzeylerini çok boyutlu bir sürdürülebilirlik perspektifinden incelemektedir. Araştırmanın temel amacı, fiziksel, operasyonel, kurumsal, çevresel ve sosyal boyutlarda entegrasyon durumunu ortaya koymak, güçlü ve zayıf yönleri belirleyerek geliştirme önerileri sunmaktır. Çalışma kapsamına, yolcu trafiği ve bölgesel önem açısından Türkiye’de öne çıkan 10 havalimanı alınmıştır. Yöntem olarak, literatürde yer alan sürdürülebilir ulaşım ve havalimanı erişilebilirliği ölçütlerinden uyarlanan beş ana kriter seti kullanılmış, her bir havalimanı fiziksel entegrasyon, operasyonel entegrasyon, kurumsal entegrasyon, sürdürülebilirlik göstergeleri, erişilebilirlik ve sosyal kapsayıcılık açısından değerlendirilmiştir. Veri toplama sürecinde havalimanı resmi web siteleri, yerel yönetim ulaşım planları ve literatürden yararlanılmış; değerlendirmeler nitel karşılaştırma yöntemi ile desteklenmiştir. Bulgular, raylı sistem bağlantısına sahip havalimanlarının fiziksel ve çevresel sürdürülebilirlik açısından literatürde belirtilen avantajları somut olarak sağladığını göstermektedir. Raylı sistem erişimi olmayan havalimanlarında fiziksel entegrasyonun sınırlı olması, toplu taşıma seçeneklerinin kısıtlılığı ve uçuş saatleriyle uyumsuzluk sorunları öne çıkmaktadır. Kurumsal entegrasyon ve çevresel sertifikasyonun büyük şehirlerdeki havalimanlarında daha güçlü olduğu tespit edilmiştir. Çalışma, politika yapıcılara raylı sistem entegrasyonunun hızlandırılması, toplu taşıma mod çeşitliliğinin artırılması, sertifikasyon süreçlerinin yaygınlaştırılması ve erişim adaletine yönelik uygulamaların güçlendirilmesi yönünde öneriler sunmaktadır.