Türkiye’de halk kütüphanelerinde dönüşen kullanıcı hizmetleri: Kültür ve Turizm Bakanlığı 2015-2022 Yılları İdari Faaliyet Raporları üzerinden bir değerlendirme

Abstract

Kütüphane türleri içerisinde en kapsamlı kullanıcı kitlesine sahip kütüphaneler halk kütüphaneleridir. Halk kütüphaneleri için hizmet sunduğu toplumdaki herkes potansiyel kullanıcıdır. Kullancılar tüm kütüphane türlerinde olduğu gibi halk kütüphaneleri için de kurumun varlık sebebi, hizmetlerini planlarken ve sistemlerini yapılandırırken nihai hedef kitleleridir. Halk kütüphaneleri hizmet, politika ve etkinliklerini planlarken yada uygularken kullanıcılarının değişen gereksinim ve beklentilerini ve değişen dünya şartlarını göz önünde bulundurmak zorundadırlar. Bu çalışmada son yıllarda büyük bir değişim süreci yaşayan ve yaşamaya devam eden Türkiye’deki halk kütüphanelerinin kullanıcı hizmetlerinde yaşanan dönüşüm genel hatlarıyla ele alınmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda çalışmada kullanıcı hizmetleri perspektifinden Türkiye’deki Halk Kütüphanelerinin büyük bir kısmının bağlı olduğu Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü’nün 2015-2022 yılları arasında gerçekleştirdiği proje, çalışma, uygulama ve etkinlikler incelenmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden belgesel tarama yönteminin kullanıldığı çalışmada kullanılan veriler Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2015-2022 Yılları arasında yayınlanan faaliyet raporlarından elde edilmiştir. Faaliyet raporlarından elde edilen veriler “mekânsal dönüşüm, zamansal dönüşüm, yöneti(şi)msel dönüşüm, teknolojik dönüşüm” başlıklarıyla sınıflandırılarak analiz edilmiş ve serimlenmiştir. Ayrıca çalışmada Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen yada koordine edilen yaratıcı etkinliklerden de örnekler sunulmuştur. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü tarafından son yıllarda geliştirilen ve uygulanan halk kütüphanesi hizmetlerini kullanıcı perspektifinden ele alan bu çalışmanın konu ile ilgili ileride yapılacak çalışmalara farklı bir bakış açısı kazandıracağı ön görülmektedir.

Among the types of libraries, public libraries have the most comprehensive type of users. Withinthecommunitythat public libraries serve; everyone is potential users. Like with all different types of libraries, thejustificationforthe existence of public libraries while planning services and configuring systems, is the target audience. Intheprocess of developing and implementing services, policies and events, public libraries have tobear inmindthechanging requirements and expectations of users, and ever-changing fluid global conditions. This studytakesageneral look at the transformation that has occurred in Turkey over the last fewyears in user servicesofpubliclibraries within the context of a period of continuing change. Within the above framework, theprojects, studies,practice and events of the Ministry of Culture and Tourism’s Libraries and Publications General Directoratebetween2015-2022 will be examined. This study employs a qualitative approach based on document analysis, usingthedatain the Ministry of Culture and Tourism’s Libraries published annual reports of 2015-2022. Inaccordancewiththedata obtained from the annual reports, the data has been analyzed within the scope of the followingheadings:“spatial transformation, temporal transformation, managerial/governance transformation, andtechnologicaltransformation. In addition, examples from the events organized or undertaken by the Libraries andPublicationsGeneral Directorate are provided. This study examines the public library services that have beendevelopedandimplemented by the Ministry of Culture and Tourism’s Libraries and Publications General Directoratefromauserperspective and aims to provide a new perspective for studies carried out in the future.