Bartın İl Halk Kütüphanesi Çocuk Bölümü Ödünç Verme İstatistiklerinin Değerlendirilmesi: Okuma Alışkanlığı ve Okuma Kültürüne Etkisi

Abstract

Amaç: Araştırmada, Bartın İl Halk Kütüphanesi (BİHK) çocuk bölümünden ödünç alınan kitapların okuma alışkanlığı üzerine etkisi konusu ele alınmıştır. BİHK özelinde çocuk kütüphanelerinde ödünç alınan kitapların hangi konularda, hangi yazarların okunduğu ve hangi tür kitapların tercih edildiğinin belirlenmesi ile çocukların ilgisini çeken kitapların ve sunulan hizmetlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda çocuklara kişisel gelişim ve okuma alışkanlığı kazandırması açısından kütüphanelerin ve kitapların ‘yaşam boyu öğrenme’ sürecine katkısı ve önemine vurgu yapılmıştır. Yöntem: Araştırmada doküman analizi ve betimsel yöntemlerden yararlanılmıştır. Veriler anket tekniğiyle toplanmıştır. Anket, 139 katılımcıya -ödünç kitap alan çocuklara (106) ve okul öncesi dönem çocukların ebeveynlerine (33)- uygulanmıştır. Elde edilen veriler dört başlık altında değerlendirilmiştir: demografik yapı, koleksiyon yeterliliği, kütüphane kullanımı, okuma alışkanlığı. Bulguların analizinde SPSS 25.0 programı kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların %73,4’ü aradıkları kitaba erişmekte, %69,8’i kütüphaneyi koleksiyon açısından yeterli düzeyde bulmakta ve %48,2’si hikâye kitapları okumaktadır. Katılımcıların %75,5’nin kitabın konusunu ve yazarını kendilerinin seçtikleri belirlenmiştir. %61,9’u kitabın dış görünümünün önemli olduğunu ve %82’si kitapların okuma sevgisi/alışkanlığı kazandırdığını belirtmiştir. Katılımcıların %80,6’sı kitap okumanın bilgi okuryazarlığı becerisi kazandırdığını ifade etmiştir. %73,4’ü kütüphanenin okuma alışkanlığına etkisinin olduğunu belirtmiştir. Katılımcıların %65,5’si ise konusu ve içeriği için kitapları ödünç aldıkları tespit edilmiştir. Sonuç: Araştırmada, çocukların daha çok resimli-masalımsı, fantastik-macera, kişisel gelişim-değerler, bilim-kurgu gibi türdeki kitaplara ilgi gösterdiği belirlenmiştir. Araştırmada, katılımcıların kütüphanenin ‘kitabı sevdirme, okuma alışkanlığı edinme ve bilgi okuryazarlığı becerileri kazandırıp kazandırmadığı’ konusunda sorulan sorulara büyük çoğunluğunun olumlu görüş bildirmeleri, halk kütüphanelerinin erken yaşta çocuklara ‘okuma kültürü’ kazandırılması arasında bir bağın olduğu söylenebilir. Özgünlük: Araştırmanın sonuçlarının özellikle çocuk kitaplarının seçimi, sağlanması ve koleksiyon geliştirme konularına bir rehber olması beklenmektedir. Araştırmada, kütüphanenin ödünç verme istatistiklerine benzer şekilde verilerin elde edildiği görülmektedir. Özellikle okul dönemi çocukların ve gençlerin kütüphaneye üye oldukları ve ödünç kitap aldıkları tespit edilmiştir. Çocuk koleksiyonu geliştirme ve çocukların tercihlerinin neler olduğu yönünde katkı sağlayacak olması nedeniyle araştırmanın özgün değeri bulunmaktadır.Purpose: This study examined the impact of books borrowed from the children's section of the Bartın Provincial Public Library (BİHK) on reading habits. The aim was to determine the topics, authors, and genres of books borrowed from the children's libraries, specifically those of BİHK, and to evaluate the books and services offered that appeal to children. In this context, the contribution and importance of libraries and books to the lifelong learning process in terms of children's personal development and instilling reading habits were emphasized. Method: Document analysis and descriptive methods were used in the study. Data was collected using a survey technique. The survey was conducted with 139 participants -106 children who borrow books and 33 parents of preschool children. The data were evaluated under four headings: demographic structure, collection adequacy, library use, and reading habits. SPSS 25.0 was used to analyze the findings. Findings: 73.4% of participants found the book they were looking for, 69.8% found the library's collection sufficient, and 48.2% read storybooks. 75.5% of participants chose the book's subject and author themselves. 61.9% said the book’s appearance is important, and 82% said books foster a love/habit of reading. 80.6% of participants stated that reading helps develop information literacy skills. 73.4% stated that the library influences reading habits. 65.5% of participants borrowed books for their subject matter and content. Implications: The study found that children are more interested in genres such as illustrated fairy-tale-like, fantasy-adventure, personal development and values, and science fiction. More participants in the study responded positively to questions about whether libraries foster a love of books, foster reading habits, and foster information literacy skills. This suggests a connection between public libraries and the development of a reading culture in children at an early age. Originality: The results of the study are expected to guide the selection, procurement, and collection development of children’s books. The study reveals data, such as library lending statistics. It was determined that school-aged children and young people are becoming library members and borrowing books. The study has unique value because it will contribute to the development of children's collections and the understanding of children's preferences.