Yabancı dil öğretiminde diyalojik yöntemin öğrenci motivasyonuna ve akademik başarısına etkisi

Abstract

Teknolojinin gelişmesi ve ülkeler arası etkileşimlerin artmasıyla beraber dünya çapında yabancı dil öğrenmeye verilen önem her geçen gün artmaktadır. Diğer ülkeler gibi Türkiye'de de yabancı dil öğretimine büyük önem verilmektedir. Yabancı dil öğretiminin daha etkin ve verimli olabilmesi için öğretim sürecinde birçok çeşitli yöntem denenmesine rağmen en etkili yöntemin hangisi olduğuna dair tartışmalar devam etmektedir. Son zamanlarda dikkat çeken diyalojik yöntem, dil öğretiminde kullanılmaya başlanan yöntemlerden biridir. Öğrencilere dili öğretmenin yanı sıra onların iletişim ve eleştirel düşünme becerileri kazanmalarını da amaçlayan dil öğrenme sürecinde şimdiye kadar kullanılan yöntemlerin aksine öğrencimerkezli olan ve öğrencinin derse aktif katılımına önem veren diyalojik yöntemin öğrencinin motivasyonunu ve akademik başarısını olumlu yönde etkileyeceği beklenmektedir. Temelleri Vygotsky'nin sosyal yapılandırmacılık kuramı ve Bahktin'in diyalojizm felsefesine dayanan diyalojik yöntemde hedef, öğrenciye doğrudan bilgiler vermek yerine sorular sorarak, akran ya da öğretmenleriyle işbirliği yaparak öğrencinin bilgiyi ortaya çıkarmasını sağlamaktır. Bu tez çalışmasının amacı, son zamanlarda eğitim bilimleri literatüründe sıklıklaele alınan diyalojik yöntemin öğrencinin motivasyonu ve akademik başarısı üzerindeki etkisinin ölçülmesidir. Araştırma 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Zonguldak ilindeki bir Anadolu Lisesinde 10. Sınıfta eğitim gören 60 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Tez çalışması sırasında nicel araştırma yöntemlerinden deneysel yöntem kullanılmıştır. Araştırmada önceden okul yönetimi tarafından oluşturulan sınıflar üzerinde çalışıldığı ve deney ve kontrol gruplarını yansız olarak atama fırsatı olmadığı için ön-test son-test kontrol gruplu yarı deneysel yöntem kullanılmıştır. Öğrencilerin motivasyon düzeylerini ölçmek için Gardner tarafından oluşturulan ve Yılmaz (2014) tarafından Türkçe'ye uyarlanan yabancı dil motivasyon ölçeği ve öğrencilerin akademik başarı düzeylerini ölçmek için araştırmacı tarafından hazırlanan akademik başarı testi kullanılmıştır. Araştırmadaki bütün analizler SPSS 27 istatistik paket programı kullanılarak yapılmıştır. Deneysel çalışma başlamadan önce öğrencilerin motivasyon düzeylerini tespit etmek için ön testler uygulanmış, akademik başarılarının denk olup olmadığını tespit etmek için ise her iki grubun bir önceki dönemdeki İngilizce derslerinde almış oldukları sınav puanlarının ortalamaları dikkate alınmıştır. Daha sonra belirlenen konu işlenmiş ve konunun bitimini müteakip son testler uygulanmıştır. Ön test ve son testlerin gruplar arası karşılaştırması için bağımsız örneklemler t-testi kullanılmıştır. Aynı grubunön test ve son test puanlarının kıyaslanması için eşleştirilmiş örneklemler t- testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda yabancı dil öğrenme motivasyonu açısından deney ve kontrol grupları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamışken akademik başarı açısından deney ve kontrol grupları arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Akademik Başarı, Diyalojik Yöntem, Motivasyon, Yabancı Dil.With the development of technology and the increase in international interactions, the importance given to foreign language learning worldwide is growing every day. Like other countries, Turkey also places great importance on foreign language teaching. Although various methods have been tried in the teaching process to make foreign language instruction more effective and efficient, the debate over which method is the most effective continues. The dialogic method, which has recently drawn attention, is one of the approaches that has begun to be used in language teaching. Unlike methods used in the language learning process to date, the dialogic method is student-centered and emphasizes active student participation. It aims not only to teach the language but also to help students acquire communication and critical thinking skills. It is expected that this method will positively affect student motivation and academic achievement. In the dialogic method, which is based on Vygotsky's social constructivist theory and Bakhtin's philosophy of dialogism, the goal is not to give information directly to the student but to enable the student to uncover knowledge by asking questions and collaborating with peers or teachers. The purpose of this thesis study is to measure the effect of the dialogic method, a topic frequently discussed in the recent educational sciences literature, on student motivation and academic achievement. The research was conducted with 60 10th-grade students at an Anatolian High School in the province of Zonguldak during the 2023-2024 academic year. In the study, an experimental method, one of the quantitative research methods, was used. A quasi-experimental pre-test post-test design with a control group was employed, as the study worked with pre-existing classes formed by the school administration, leaving no opportunity for random assignment to experimental and control groups. To measure student motivation levels, the foreign language motivation scale developed by Gardner and adapted into Turkish by Yılmaz (2014) was used. To measure academic achievement levels, an academic achievement test prepared by the researcher was used. All analyses in the study were conducted using the SPSS 27 statistical package program. Before the experimental study began, pre-tests were administered to determine the students' motivation levels. To check for equivalence in academic achievement, the average exam scores of both groups from the previous semester's English classes were considered. Subsequently, the designated topic was taught, and post-tests were administered upon its completion. An independent samples t-test was used for the between-group comparison of pre-test and post-test scores. A paired samples t-test was used to compare the pre-test and post-test scores within the same group. The research results showed no significant difference between the experimental and control groups in terms of foreign language learning motivation, but a significant difference was found in terms of academic achievement. Although the dialogic method did not significantly affect student motivation, student interaction both inside and outside the classroom during the teaching process should not be disregarded. Keywords: Academic Achievement, Dialogic Method, Motivation, Foreign Language