Erzurumlu Kadı Darîr'in Yüz Hadis Yüz Hikâye Adlı Eserinde Bulunan Deyimlerin Kavramsal Tasnifi Denemesi

Abstract

Anlatımı etkili kılabilmek için toplum tarafından kullanılan ve kabul gören deyimler az sözle çok anlam ifade eden birimler olması sebebiyle günlük konuşma dilinin yanı sıra edebi eserlerde de tercih edilmiştir. Mecaz anlama sahip kalıplaşmış kelime öbeği olarak özetleyebileceğimiz deyimlerin varlığı dilin zenginliğine işaret eder. Türk dilinin en eski döneminden itibaren görülen deyimler, dilin gösterdiği değişim doğrultusunda değişikliğe uğramıştır. Eski Anadolu Türkçesi döneminde kaleme alınmış olan eserlerde deyimler hakkında birçok çalışma yapılmıştır. Bu dönemde Erzurumlu Kadı Darîr'e ait olan Yüz Hadis Yüz Hikâye, Anadolu sahasında yazılan ilk hadis kitabı olması yönüyle önemlidir. Yine topluma hadislerin aktarılması noktasında dilin inceliklerinden faydalanması da dikkat çekicidir. Bu çalışmada Yüz Hadis Yüz Hikâye adlı eserdeki deyimler tespit edilmeye çalışılmıştır. Tespit edilen deyimlerin kavramsal olarak sınıflandırılması amaçlanmıştır. Böylece dilimizdeki deyimlerin zenginliğini ortaya koyan çalışmalara katkıda bulunmak hedeflenmiştir.