Türkiye’de Altın Rezervi ve Döviz Kuru İlişkisinin Fourier Yaklaşımı ile Test Edilmesi

Abstract

Altın rezervleri, riskleri azaltma ve ekonomik gücü simgelemesi noktasındaönemli bir tampon görevindedir. Politik ve ekonomik çalkantıdönemlerinde, yatırımcılar açısından portföy riskinin azaltılması ve servetinkoruması noktasında, altın rezervleri etkili bir araç haline gelmektedir.Bugün dünyada, altın hala çoğu merkez bankasının döviz rezervinin birparçası olmakla birlikte, ülkelerin ekonomik gücünü gösteren simgeniteliğindedir. Döviz kuru, yabancı rezervleri etkileyen önemlideğişkenlerden biridir. Döviz kurunun değerlenmesi, yerli para biriminindeğer kaybetmesi anlamına gelmektedir. Bu durum, Merkez Bankası rezervtalebinin artmasına neden olmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’deki altınrezervi ve döviz kuru ilişkisi ele alınmıştır. 2008:01-2019:12 aylık verilerinele alındığı çalışmanın, literatürde bu konuda ciddi boşluk olması ve güncelteknikleri kullanarak iktisadi ilişkiyi açıklaması açısından, literatüre önemlikatkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca çalışmada, birim kök veeşbütünleşme ilişkisi incelemelerinde, güncel bir yöntem olan Fourieryaklaşımları kullanılmıştır. Fourier ADF ve Fourier KSS testleriyle birim kökincelemesi yapılmıştır. Modelde kullanılan değişkenlerin seviye itibariyledeğil de, fark itibariyle durağan olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Serilerin farkitibariyle durağan olduğu anlaşıldıktan sonra, Fourier eşbütünleşme testiylede eşbütünleşme ilişkisinin varlığı sınanmıştır. Yapılan analizler sonucunda,uluslararası rezervler ile döviz kuru arasında, eşbütünleşme ilişkisininvarlığı olduğu ispatlanmıştır. Yani döviz kurunda meydana gelendeğişmelerin, uluslararası rezervleri uzun dönemde etkilediği sonucunaulaşılmıştır. Çalışmada birim kök ve eşbütünleşme ilişkisinin varlığısınandıktan sonra, son aşamada dols tahmin yöntemiyle, model tahminineyer verilmiştir. Model tahmini sonucunda, kur ve rezerv arasında doğruyönlü ilişki olduğu tespit edilmiştir. Buna göre teorik olarak, modeldeanlamlı sonuçlara ulaşılmıştır. Sonuç olarak yapılan analiz neticesinde,döviz kurlarında meydana gelen artışın, altın rezervlerini arttırdığısonucuna ulaşılmıştır.