Bazı Orman Ağaçlarında Dal ve Gövdenin Karşılaştırılmalı Odun Anatomisi

Abstract

Orman ağaçlarında gövde ve dal odunu arasındaki anatomik, fiziksel ve mekanik farklılıklar uzun yıllardan beri bilinmektedir. Türkiye'de yapılan odun anatomisi çalışmalarında genellikle gövde odununa yoğunlaşılmıştır Fakat türlerin gövde ve dal odunları trahe veya traheid yoğunlukları, trahe veya traheid teğet ve radyal çapı, özışını yoğunluğu, özışını yüksekliği ve genişliği vb. özellikler bakımından farklılıklar göstermektedir. Bu çalışmada, Pinus brutia, Alnus glutinosa, Juglans regia ve Robinia pseudoacacia türlerinde gövde ve dal odunlarının anatomik özellikleri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. P. brutia'nın dal odununda, gövde odununa kıyasla, traheid teğet ve radyal çapları daha dar, 1mm2'deki traheid sayısı ise daha fazladır. Benzer şekilde, A. glutinosa, J. regia ve R. pseudoacacia'nın dal odunlarında trahe teğet ve radyal çapları daha darken, 1mm2'deki trahe sayıları daha fazladır. Özışınları, P. brutia, J. regia ve R. pseudoacacia dal odunlarında gövde odunlarına kıyasla daha dar, A. glutinosa'da ise daha geniştir. Çalışılan türlerden P. brutia ve R. pseudoacacia'nın dal odununda 1 mm'deki özışını sayısı, gövde odununa kıyasla, daha fazladır. Diğer iki türde 1 mm'deki özışını sayısı bakımından dal ve gövde odunu arasında anlamlı fark bulunmamaktadır. İncelenen bütün türlerin dal odunlarında özışını yüksekliği, bazı istisna örnek ağaçlar olmakla birlikte, daha düşüktür.