Prof. Dr. Talat Koçyiğit’in hadîs ve sünnet üzerine bazı görüşleri

Abstract

Talat Koçyiğit, 1927 yılında doğmuş, ilkokul, ortaokul ve lise öğrenimini Uşak’ta tamamlamıştır. Liseden mezun olunca kendi isteğiyle kayıt yaptırdığı Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden kaydını sildirip yeni açılan Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’ne kaydını yaptırmış, Prof. Muhammed Tayyip Okiç’ten (ö. 1977) Tefsîr ve Hadîs konularında istifade etmiştir. Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi’nden mezuniyetinden sonra Prof. Muhammed Tayyip Okiç’in asistanı olmuştur. 1957’de “Hadîslerin Toplanması ve Yazı İle Tespiti” adlı doktora tezini tamamlamış, “Hadîs” alanını seçmesinde hem Prof. Dr. Muhammed Tayyip Okiç hem de Prof. Dr. Fuat Sezgin’in büyük katkısı olmuştur. 1967 yılında doçent, 1975 yılında profesör olmuştur. Lisans, yüksek lisans ve doktora seviyelerinde pek çok talebeye hocalık yapmış olan Prof. Dr. Talat Koçyiğit 18 Nisan 2011 tarihinde Ankara’da vefat etmiştir. Tebliğimizin ikinci bölümünde akademik seviyede ilk Hadîs Usûlü ve Hadîs Tarihi eserlerini telif etmiş olan Prof. Dr. Talat Koçyiğit’in Hadîs Istılâhları, Arapça Metin Türkçe Metin ve Açıklamalarıyla Tercüman Hadîs-i Şerîf Külliyâtı-1, Hadîsçilerle Kelâmcılar Arasındaki Münâkaşalar, Kur’ân ve Hadîste Ru’yet Meselesi, Kur’ân-ı Kerîm Meâl ve Tefsîri, Kur’ân-ı Kerîm Meâli, Hadîslerin Toplanması ve Yazı ile Tespiti, Makaleler, Hadîs Terimleri Sözlüğü, Hutbeler Sohbetler Va’z ve Nasihatlar, Sahâbîler Ansiklopedisi, Hadislerin Işığında İman İbadet Ahlâk adlı eserlerinin yanında komisyonla birlikte telif ettikleri Din Bilgisi, Ortaokul 1, Din Bilgisi, Ortaokul 3, İmam Hatip Liseleri İçin Hadis 11, İmam Hatip Liseleri İçin Hadis 10. Sınıf, İmam Hatip Liseleri İçin Hadis 12. Sınıf adlı eserlerine de tebliğimizde yer verdik. Talat Koçyiğit’in Ebû’l-Hasan el-Eş’arî ve Bir Risâlesi, İslâm Hadîsinde İsnâd ve Hadîs Râvîlerinin Cerhi, Kitap ve Sünnet’te Nesh Meselesi, Âhâd Haberlerin Değeri, I. Goldziher’in Hadîsle İlgili Bazı Görüşlerinin Tahlîl ve Tenkidi, Mevzû Hadîslerin Zuhûru, Cehmiyye (Mu’tezile) de Akılcılık, Memleketimizde Hıristiyanlık Propagandası, İlmu Usûli’l-Hadîs veya İlmu Mustalahi’l-Hadîs, Günahkâr Mü’minler, Hac ve Faziletleri, Hadîsler Arasında Tenâkuz Meselesi-Muhtelifu’l-Hadîs, Oruç ve Faziletleri, Peygamberimiz ve Sünnetinin Teşriî Değeri, Şeytan Mantığı ve Namaz, İmâm Buhârî ve “el-Câmiu’s-Sahîh’i, Hareketlerin Ölçüsü Niyetlerdir, Peygamberimiz’in (s.a.s) Ahlâkı Kur’ân İdi, İslâm’a Açılan Anadolu Kapısı: Malazgirt, İbn Şihâb ez-Zuhrî (50-124 h.), Hazreti İbrâhîm ve Menâsik-i Hacc’ın Mâhiyeti, Kasten Adam Öldürmenin Dindeki Hükmü, Cennet Mü’minlerin Tekelindedir adları altında bazı makaleler telif etmiş olduğunu kaydedeceğiz. Talat Koçyiğit, Ahmed b. Hanbel’in Kitabu’l-İlel ve Ma’rifetu’r-Ricâl adlı eserini Prof. Dr. İsmail Cerrahoğlu ile tahkîk etmiştir. Sahîh-i Müslim Nüshalarının Rivâyeti, Sünen-i Ebû Dâvûd Nüshalarının Rivâyeti, İbn İshâk’ın İsnâd Kullanışı-I, Hasen Hadîslerin Çeşitleri, Prof. Dr. Muhammed Hamîdullah’ın Hemmâm İbn Munebbih’in Sahîfesi, İbn Hacer el-Askalânî’nin Hadîs Istılahları Hakkında Nuhbetu’l-Fiker Şerhi (Nuzhetu’n-Nazar fi Tavzîhi Nuhbeti’l-Fiker) İslam Teşrii Tarihi, Abdulvahhâb Hallâf’ın İslam Teşrii Tarihi, Tevfîk el-Hakîm’in Ashâb-ı Kehf adlı eserlerinin çevirileri de vardır. Ahmet Hamdi Akseki’nin Askere Din Kitabı adı kitabını da sadeleştirerek neşretmiş olduğunu zikrettik. Tebliğimizin son bölümünde Prof. Dr. Talat Koçyiğit’in Hadîs ve Sünnet’in Sahâbe döneminde hıfz ve kitâbeti, Tâbiîn ve Tebeu’t-Tâbiîn döneminde tedvîni, tasnîfi ve İslâm Teşrîindeki yerine dair bazı görüşlerine yer verdik.