KORUNAN ALANLARDA YÖNETİMİN ETKİNLİK DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ (SOĞUKSU VE YOZGAT ÇAMLIĞI MİLLİ PARKLARI ÖRNEĞİ)

Abstract

Bu çalışmanın amacı ülkemizde korunan alanlardan olan milli parkların yönetiminin etkinlik düzeyini uluslararası ölçütlere göre belirlemek ve değerlendirmektir. Çalışmada; örnek alan olarak Soğuksu Milli Parkı (SMP) ile Yozgat Çamlığı Milli Parkı (YÇMP) seçilmiştir. Her iki milli parka ait uzun devreli gelişme planları ile saha gözlemlerinden, yöneticilerle yapılan görüşmelerden ve Uluslararası Doğayı Koruma Birliğine (IUCN) bağlı Dünya Korunan Alanlar Komisyonu tarafından geliştirilen Yönetim Etkinliğini İzleme Aracının (METT) uygulanmasından sağlanan veriler, bu araştırmada materyal olarak kullanılmıştır. Elde edilen veriler, yönetimin etkinliği açısından bir puanlama tablosu yardımıyla karşılaştırmalı olarak incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Buna göre SMP'nin toplamda 67 ve ortalamada 1,63, YÇMP'nin de toplamda 60 ve ortalamada 1,46 yönetim etkinliği puanı aldığı saptanmıştır. Araştırma bulgularına göre her iki milli parkın sürdürülebilir yönetimine ışık tutacak değerlendirmeler yapılmış ve bazı öneriler geliştirilmiştir.

The purpose of this study is to determine and to evaluate the effectiveness level of the management of national parks, protected areas in our country, according to the international criteria. In the study, Soğuksu National Park (SMP) and Yozgat Çamlığı National Park (YÇMP) have been selected as sample areas. The data derived from both long-term development plans of the national parks and field observations, from interviews with managers, and from the management evaluation form (METT-Management Effectiveness Tracking Tool method) developed by World Commission on Protected Areas (WCPA) attached to the International Union for Conservation of Nature (IUCN) were used as material in this study. The collected data were compared through a scoring table, evaluated and interpreted in terms of the effectiveness of management. As a results, it is determined that SMP had total of 67 and an average of 1.63 point of management effectiveness, and YÇMP had total of 60 and an average of 1.46 points of management effectiveness. The evaluations which will shed light to the sustainable management of two national parks, were made and some suggestions were developed based on the results.