BM’NİN GAZZE VE FİLİSTİN BAĞLAMINDA ALDIĞI KARARLARIN ETKİNLİĞİ VE UYGULANABİLİRLİĞİ

Abstract

Bu çalışma, Birleşmiş Milletler ’in (BM) Gazze ve Filistin bağlamında aldığı kararların tarihsel süreç içindeki etkinliğini ve uygulanabilirliğini değerlendirmektedir. BM, 1947’de kabul ettiği Taksim Planı (Genel Kurul Kararı 181) ile Filistin topraklarını iki devletli bir çözüme kavuşturmayı amaçlamış, ancak planın hayata geçirilmesi mümkün olmamıştır. 1967’de alınan 242 sayılı BM Güvenlik Konseyi Kararı, İsrail’in işgal ettiği topraklardan çekilmesini öngörmüş, ancak kararın uygulanması uluslararası siyasi dengeler nedeniyle sınırlı kalmıştır. 2014 tarihli 2139 sayılı karar, Gazze’deki insani krizin hafifletilmesi ve sivil altyapının korunmasına yönelik hükümler içerse de, fiili etkisi yetersiz kalmıştır. Çalışmada, BM kararlarının büyük ölçüde ABD’nin veto politikası ve uluslararası siyasi çıkarlar doğrultusunda şekillendiği, bu durumun kararların uygulanabilirliğini kısıtladığı ortaya konulmaktadır. Ayrıca BM’nin Filistin meselesine yaklaşımı, çifte standart eleştirileri çerçevesinde ele alınmakta ve kararların İsrail’in güvenlik politikaları karşısındaki etkisizliği tartışılmaktadır. Sonuç olarak, BM’nin bölgedeki krizleri çözme kapasitesinin artırılması için daha bağımsız bir denetim mekanizmasına ve yaptırım gücü yüksek yeni politikalara ihtiyaç duyulduğu vurgulanmaktadır. Çalışma, BM'nin Gazze ve Filistin bağlamında aldığı kararların tarihsel süreç içindeki etkinliğini ve uygulanabilirliğini değerlendirmek amacıyla betimleyici analiz ve doküman incelemesi yöntemlerini kullanmaktadır. Bu kapsamda, karar metinleri, uluslararası hukuki belgeler ve ilgili literatür incelenerek analiz edilmekte, BM kararlarının içeriği, uygulanma süreçleri ve etkileri detaylı bir şekilde ele alınmaktadır.