Kitabü’l-idrak li lisâni’l-etrâk’te alıntı kelimeler

Abstract

Bir dilde alıntı kelimelerin tespiti o dilin hem öz söz varlığını ortaya çıkarmak hem de o dili konuşan milletin geçmişte hangi topluluklarla kültürel ve siyasal ilişkiler içerisinde olduğunu görmek açısından önemlidir. Türkçe sözlükçülük tarihinin en velut dönemlerinden biri MemlûkKıpçak sahasıdır. Bu sahanın Türkçe öğretimi amacıyla yazılmış sözlüklerinde, alıntılar kimi müelliflerce titizlikle belirtilip orijinal şekilleri ortaya konurken, kimi müelliflerce ise Türkçe kabul edilmiştir. Bu çalışmada ise Memlûk sahasının önde gelen filologlarından Ebû Hayyân’ın önemli eseri Kitabü’l-İdrak li Lisâni’l-Etrâk’te alıntılar ele alınıp kökenleri aydınlatılacaktır.

Definition of loanwords in any language is important to unveil its own lexicon as well as to observe with what communities the people speaking the language was in cultural and political relationship. Mamluk-Kipchak area is one of the most productive terms in Turkish lexicography. Loanwords in those glossaries written in the area, were meticulously defined and explained about their origin by some authors but by the other authors they were considered Turkish. In this paper, loanwords in Kitabü’l-İdrak li Lisâni’l-Etrâk which is the work of Abu Hajjan the most eminent philologist are discussed and clarified about their origins.