Kendilik ve ötekilik sorunu açısından Yusuf Atılgan'da suç, ölüm ve intihar

Abstract

Türk edebiyatının önemli isimlerinden Yusuf Atılgan’ın (1921-1989) roman ve öykülerinde, sınır durumlar yaşayan insanların potansiyel enerjisini dışa yansıtma biçimlerinden biri de suç işleme eğilimi olarak kendini gösterir. Biri yarım kalmış üç romanında ve öykülerindeki kişilerin suçla ilişkisi, gerisinde değişik nedenler olmak kaydıyla, çeşitlilik arz etmekte, suçun sosyolojik ve psikolojik boyutlarına ilişkin yeterli nesnel karşılık sunacak denli çeşitlenebilmektedir. Ölüm, öldürme arzusu, intihar, işkence, cinsel saldırganlık, hırsızlık ve cinsel sapmalar biçiminde çeşitlenen bu durum, büyük oranda suç ve suçlu üreten bir toplumun varlığına işaret etmektedir. Kişilerin belleğindeki anı kırıntılarından şimdiki zamanlarına dek; içine karıştıkları, tanık oldukları ya da bir şekilde kıyısından geçtikleri bu suç ve suçluluk durumu, nihayetinde Atılgan’ın metinlerinde kendisini bir şekilde hep hissettiren ‘yaşamın saçmalığı’ düşüncesini doğurur. Bu çalışmada Yusuf Atılgan’ın roman ve öykülerinde bireyin varolma biçimi olarak ortaya çıkan suçun edebi metne yansıma biçimleri, karşılaştırmalı ve analitik olarak değerlendirilmeye çalışılmaktadır.

In novels and short stories of Yusuf Atılgan, (1921-1989), one of the most important authors in Turkish literature, tendency to commit crime is a way of reflecting potential of people who experience extreme situations. In his three novels, one of which is not finished, and short stories, the relation of people with crime, though based on different reasons, varies and has enough objective correspondences in sociologic and psychologic dimensions. This situation which rises as death, desire to kill, suicide, torture, sexual assault, theft and perversion indicates a community which produces crime and criminals to a lager extent. These crime and guilt feelings, from memory fractures to present time, which are committed, witnessed, or just avoided in a way, give rise to the notion of “nonsense of life”. This article comparatively and analytically examines reflection of crime to literary text as a way of existence of the self in Yusuf Atılgan’s novels and short stories.