Ebeveynlerin Sağlık Okuryazarlık Düzeyleri ile Çocuklarına Yönelik İlkyardım Uygulamaları Arasındaki İlişki

Abstract

Amaç: Bu araştırmanın amacı ebeveynlerin sağlık okuryazarlık düzeyi ile çocuklarına yönelik ilk yardım uygulamalarına dair bilgi düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntemler: Araştırma Ocak-Haziran 2023 tarihleri içerisinde Türkiye’nin Batı Karadeniz Bölgesi’nde bir taşra çocuk hastanesinin çocuk acil servisine evde meydana gelen herhangi bir ilkyardım gerektiren duruma yönelik şikâyet ile gelen 0-6 yaş arası 275 çocuğun ebeveynleri ile gerçekleştirildi. Veriler “Tanıtıcı Bilgi Formu”, “Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği” ve “Temel İlkyardım Bilgi Düzeyi Değerlendirme Formu” ile toplandı. Araştırmanın istatistiksel analizleri SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 22.0 paket programı ile gerçekleştirildi. Bulgular: Araştırmaya katılan çocukların yaş ortalaması 3.92±1.38 (0-7 yaş) ve %72.0’ı (n=198) erkekti. Çocukların acile başvurma nedenleri; vücudunun herhangi bir çarpma sonrası şişme (kol, bacak, gibi), burun kanaması, zehirlenme, vücudun herhangi bir bölgesinde kanama, yanık, kafa travması, bayılma, boğulmaydı. Ebeveynlerin %62.2’si daha önce ilkyardım eğitimi almamıştı. Ebeveynlerin sağlık okuryazarlık düzeyi arttıkça temel ilkyardım uygulama bilgi düzeyi de artmaktaydı (r=0.658, p=0.000). Sonuç: Sağlık okuryazarlığı ebeveynlerin çocuklarına uyguladıkları temel ilkyardıma yönelik bilgi düzeyi arasında ilişki vardı. Ebeveynler sağlık okuryazarlık düzeylerinin yükseltilmesiyle evde meydana gelen kazalarda çocuklarına daha doğru ilkyardım bilgi ve becerisine sahip olabilecektir. Gelecek araştırmalarda ebeveynlere çocuklarda sık görülen kazalara yönelik ilkyardım uygulamalarına yönelik eğitim temelli araştırmaların planlanması önerilmektedir.