Eğitim Alanında Yapılan Teknostres Konulu Araştırmalar Üzerine Sistematik Bir Analiz

Abstract

Araştırmanın amacı, eğitim alanında yapılan teknostres konulu araştırmaların sistematik olarak analiz edilmesidir. Araştırmada, sistematik derleme yöntemi kullanılmıştır. Web of Science (WOS) veri tabanı üzerinden eğitim alanı ile ilgili olan ve araştırma başlığında “technostress” kelimesinin geçtiği toplam 34 araştırma analiz edilmiştir. Bu araştırmalar; yayın yılı, WOS indeksleri, ülkeleri, alıntı konuları, sürdürülebilir kalkınma hedefleri, yıllara göre konu değişimleri ve konu yoğunlukları açısından incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre 2020-2022 yıllarında araştırmalar sayıları gitgide artmış ve en fazla araştırma 2022 yılında yapılmıştır. Araştırmaların çoğu, SSCI ve ESCI indekslerinde taranmaktır. Araştırmaların ülkelere göre dağılımları çeşitlik göstermiş; en fazla araştırma Çin’de yapılmıştır. Araştırmalarda iş tatmini, internet bağımlılığı, dijital öğrenme, teknoloji kabul modeli ve iklim güvenliği gibi konulara atıfta bulunulmuştur. Araştırmalar kaliteli eğitim, sağlık ve kaliteli yaşam ve iklim eylemi başlıklı sürdürülebilir kalkınma hedefleri ile ilişkilendirilmiştir. Günümüzde teknostres konulu araştırmaların BİT yetkinliği, öğrenme tükenmişliği, uzaktan eğitim, TPACK, bilgisayar öz yeterliği, akıllı telefon kullanımı üzerine yoğunlaştığı söylenebilir. Türkiye’de tüm öğretim kademelerinde teknostres konulu araştırmaların sayısı artırılabilir. Velilerin, öğrencilerin ve çeşitli kıdem gruplarından öğretmenlerin teknoloji kabullerini konu alan teknostres araştırmaları yapılabilir.