Toksik Liderlik Ölçeğinin Geliştirilmesi

Abstract

Dizin / İndeks ULAKBİM Sosyal ve Beşeri Bilimler Veri Tabanı, EBSCOHOST, Index Copernicus, Proquest Education Journals Database, Modern Language Association, Citefactor, The Directory of Research Journal Indexing, Open Academic Journal Index, Ulrich's Periodicals DirectoryToksik liderliği oluşturan özellikler bazı liderlik türlerinin negatif yönlerinin toplamı şeklindedir. Bu liderlik türünün özellikleri narsist liderlik, karizmatik liderlik ve otoriter liderlik gibi yapıları içeren çok boyutlu bir yapıdadır. Toksik karakterli okul yöneticileri hem kurumlarına, hem çalışanlarına hem de ülke geleceğine zarar vermektedirler. Bu nedenle bu tip yöneticilerin tespiti, eğitimin iyileştirilmesi yolculuğunda önemli bir basamaktır. Bu araştırmanın amacı da öğretmen algısına göre toksik liderlik ölçeğini geliştirmektir. 43 maddelik 5'li likert tipinde toksik liderlik deneme formu 206 öğretmene uygulanmıştır. Yapılan açımlayıcı faktör analizi ve güvenirlik testleri sonucunda 4 alt boyutlu, toplamda 30 maddelik bir ölçek geliştirilmiştir. Ölçeğin birinci alt boyutunun faktör yükleri .87-.60 arasında, ikinci boyutunun faktör yükleri .85-.47 arasında, üçüncü alt boyutunun faktör yükleri .78-.50 arasında ve dördüncü alt boyutunun faktör yükleri ise .87-.71 arasında değiştiği görülmüştür. Daha sonra da veriler yeniden toplanmış ve 334 kişi üzerinden Lisrel programı ile doğrulayıcı faktör analizine tabi tutulmuştur. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda elde edilen modelin uygun değerler verdiği ve toksik liderlik ölçeğinin uygulamaya yönelik güvenilir ve geçerli bir ölçme aracı olduğu sonucuna varılmıştır.