Fiğ (Vicia sativa L.) ve Yonca (Medicago sativa L.) ekimi yapılan toprakların mikrobiyal biyokütle C ve N içeriklerinin değerlendirilmesi

Abstract

Baklagil yem bitkileri köklerindeki simbiyotik Rhizobium bakterileri ile havadaki serbest azotu bağlayabilme yeteneğine sahiptirler. Diğer taraftan, toprağın canlı bir bileşeni olan ve bitki besin maddesi dinamiğinde çok önemli bir faktör olarak bilinen mikrobiyal biyokütle (MB), toprakların biyolojik durumu hakkında iyi bir gösterge olarak kabul edilmektedir. Bu noktadan hareket edilerek, bu çalışmada farklı baklagil yem bitkilerine ait toprakların MB C (Cmic) ve N (Nmic) içerikleri araştırılmıştır. Fiğ ve yonca yem bitkisi ekili alanlara ait toprakların bazı fiziksel ve kimyasal özelliklerini belirlemek amacıyla hacim silindirleri (06,5 cm derinlik) ile toprak örneği alınmıştır. MB C ve N içeriklerini belirlemek için 06,5 cm derinlikten üst toprak örnekleri alınmıştır. Cmic ve Nmic içerikleri kloroformfumigasyon-ekstraksiyon yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Fiğ ve yonca alanlarında toprakların tane yoğunluğu, hacim ağırlığı, tuzluluk, % CaCO3 ve C/N oranı arasında istatistiksel farklılık bulunmamaktadır (P > 0,05). Diğer bazı toprak özellikleri (sıcaklık, gözenek hacmi, kum, toz ve kil içerikleri, pH, organik C ile toplam N) istatistiksel farklılık göstermiştir (P < 0,05). Toprakların Cmic içeriğinin yonca ekili alanda (YEA) fiğ ekili alandan (FEA) % 27 oranında fazla (P < 0,05) olduğu ortaya çıkmıştır. Toprakların Nmic içerikleri, FEA 83,38 µg g-1 ile 124,67 µg g-1 , YEA 91,62 µg g -1 ile 187,07 µg g-1 arasında değişim göstermiştir. YEA toprakların ortalama Nmic içerikleri FEA yaklaşık % 35 oranında fazladır ve aralarında önemli (P < 0,05) istatistiksel bir fark vardır. Ayrıca, toprakların hem Cmic ile organik C içeriği (r = 0,667; P < 0,05), hem de Nmic ile toplam N içeriği arasında (r = 0,881; P < 0,01) pozitif ve önemli bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Çalışma sonuçları farklı yem bitkisi üretimi yapılan topraklarda Cmic ve Nmic değerlerinin farklı olduğunu ortaya çıkarmıştır. Ayrıca, elde edilen toprak mikrobiyal biyokütle C ve N sonuçları, yonca ekimi yapılan toprakların fiğ ekimi yapılan topraklara göre C ve N bakımından daha zengin olduğunu göstermektedir.