Bartın’ın Ticari Hayatına Yön Veren Bedosaki Ailesinin Adının Karıştığı Ticari Yolsuzluklar (1890-1905)

Abstract

Cevahircioğlu Bedosaki, 19. yüzyılın sonlarında Niğde bölgesinden gelerek Bartın’ayerleşen ve Bartın çevresinde ticari faaliyetlerde bulunan Rum tebaasına mensup birtüccardır. Amasra’da ilk maden ocaklarını işletmeye açan, Batı Karadeniz bölgesinde 14maden ocağını işleten ve kereste ticareti sayesinde bölgenin ileri gelen zenginlerininbaşında gelmekteydi. Bedosaki Efendi Bartın’dan Zonguldak’a kadar uzanan ticarifaaliyetlerini damatları Sarafim ve Kuço ile kâtibi Yazıcı Bodos’la birlikte yürüttü.Bedosaki ailesi gerek sağladıkları istihdam olanakları gerekse yeni yaşam şartlarını şehretaşımaları bakımından Bartın’ın gelişmesinde önemli paya sahipti.Yerel idareciler ve tüccarlar ile kurmuş olduğu ilişkiler sayesinde kendisine yeni ortaklaredinen ailenin, 19. yüzyılın sonlarından itibaren kereste ve maden işleri hızlı bir gelişmegösterdi. Ancak bu gelişmeler çeşitli sorunları da beraberinde getirdi. 1890-1905 yıllarıarasında artan ticari faaliyetlerle beraber ailenin adı sık sık yolsuzluk ve usulsüzlüklerleanılmaya başladı. Yöneltilen suçlamaların çoğu yerel idarecilerinin CevahircioğluBedosaki’nin ticari faaliyetlerinde gösterdikleri kayırmacı tavırdan kaynaklanmaktaydı. Buçalışmada Bedosaki ailesinin adının karıştığı yolsuzluk olayları, yerel idarecilerlekurdukları ilişki ağı çerçevesinde ele alınmaktadır. 19. yüzyılın sonlarında Osmanlıtaşrasında gerçekleşen ve on beş yıllık sürede aynı kişi etrafında devam eden yolsuzlukolayları karşısında merkezi yönetimin yaklaşımının seyrine dair değerlendirmeleryapılmıştır. Osmanlı arşiv belgeleri ile konuyla ilgili araştırmalardan yararlanılmıştır.