Paylaşımlı Elektrikli Skuterlerde Güvenlik Algısı: Risk Algısı Teorisi Perspektifi

Abstract

Günümüzde mikromobilite araçları, kent içi ulaşımda önemli bir alternatif haline gelmiştir. Ancak e-skuter kullanımındaki bu artış, özellikle trafik yoğunluğunun ve yetersiz altyapının riskleri artırdığı kentsel ortamlarda kullanıcı güvenliğine ilişkin endişeleri de beraberinde getirmiştir. Bu çalışma, Türkiye'nin en büyük ve en karmaşık kentsel ortamlarından biri olan İstanbul'daki paylaşımlı elektrikli skuter kullanıcılarının güvenlik algılarını anlamayı ve bu algılara dayalı olarak geliştirdikleri stratejileri incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın teorik temeli, bireylerin risk algılarının yalnızca objektif tehlikelere göre değil, kişisel deneyimlere, çevresel koşullara ve sosyal bağlama göre de şekillendiğini öne süren Risk Algısı Teorisine dayanmaktadır. Katılımcı gözlem yöntemi ile toplanan veriler, tematik analiz yöntemiyle incelenmiş ve güvenlik tehditleri, güvenlik stratejileri, kullanıcı deneyimleri, altyapı ve çevresel faktörler ile teknolojik sorunlar olmak üzere beş ana tema belirlenmiştir. Özellikle trafik, altyapı eksiklikleri ve teknolojik arızalar gibi faktörlerin kullanıcıların güvenlik algılarını olumsuz etkilediği gözlemlenmiştir. Araştırmanın bulguları, paylaşımlı e-skuter kullanıcılarının hız kontrolü, güvenli rotalar seçme gibi stratejiler geliştirerek risk algılarını yönetmeye çalıştığını ortaya koymuştur. Sonuç olarak, mikromobilite sistemlerinin daha güvenli hale getirilmesi için altyapı iyileştirmeleri, teknolojik geliştirmeler ve kullanıcı eğitimleri gibi öneriler sunulmuştur. Bu çalışma, paylaşımlı e-skuter kullanımının güvenlik açısından değerlendirilmesine katkı sağlayarak, şehir plancıları ve politika yapıcılar için önemli ipuçları sunmaktadır.