İZMİT SANCAĞI VE KAZALARINDAKİ MÜSLÜMAN OKULLARI (1898-1903)

Abstract

Tanzimat Fermanı ile başlayan modernleşme süreci her alanda olduğu gibi eğitimde de hissedilmiş ve bu alanda önemli adımlar atılmıştır. Özellikle 1869 yılından sonra eğitimdeki kökleşmiş sorunlar giderilmeye çalışılmış, eğitim tutarlı bir hale getirilmiştir. Eğitim alanında yapılan düzenlemelerin özellikle II. Abdülhamid döneminde artarak devam ettiği açıktır. Bu dönemde bütün ülkede bir eğitim seferberliği başlatılmış ülkenin her bölgesinde okullar açılmıştır. İstanbul'a çok yakın bir mesafede olan İzmit Sancağı da bu gelişmelerden hızlı bir şekilde etkilenmiştir. Bilindiği gibi Maarif salnameleri eğitim faaliyetlerinin araştırılmasında başvurulması gereken en temel kaynaklardan biridir. Nitekim, bölgedeki okullarda eğitim alan öğrencilerin mevcudu, öğretmenlerinin isimleri, okullarda okutulan dersler gibi bilgilere bu salnameler sayesinde ulaşılabilmektedir. Bu çalışmada 1898-1903 yılları arasında yayınlanan Maarif salnameleri ışığında İzmit Sancağı ve kazalarındaki Müslüman okulları birbirleri ile mukayese edilerek değerlendirilmiştir.