Evsizlikte Din ve Maneviyatı Konumlandırmak: Sokak Yaşamında Dini ve Manevi Kaynakların Kullanımı

Abstract

Evsizlik; barınma, sağlık, güvenlik ve sosyalleşme gibi temel ihtiyaçlardan kaçınılmaz şekilde mahrum kalınan karmaşık ve çok boyutlu bir sorundur. Bu sorun karşısında din ve maneviyat, evsiz bireyler için güçlü bir destek kaynağı olarak görülmektedir. Bu çalışma en temelde evsiz bireylerin gözünden sokak ortamında din ve maneviyatın etkinliğini anlamaya çalışmıştır. Derinlemesine mülakat aracılığıyla sokak yaşamını deneyimleyen evsiz 14 birey ve evsizlerle çalışma tecrübesine sahip beş gönüllüden veriler alınmıştır. Katılımcılardan alınan veriler, evsiz bireylerin “Din ve İbadet Pratiği”, “Baş Etme Aracı Olarak Din ve Maneviyat” ve “Camilerin Sokaktaki Rolü” olmak üzere üç tema altında tasnif edilmiştir. Buna göre evsiz bireylerin dini inanca ilişkin düşünce ve pratiklerinin sokak öncesindeki dönemle kıyaslandığında sokağın fiziksel yetersizliklerinden dolayı olumsuz etkilendiği belirlenmiştir. Diğer yandan din ve maneviyatın sokakta çeşitli zorluklarla başa çıkmada yardımcı olduğu görülürken, önleyici ve zarar azaltıcı bir rol oynadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte dini ve manevi atmosferin yoğun olarak hissedildiği camilerin, evsizlere yönelik hizmetlerde önemli bir aracı kurum olduğu belirlenmiştir. Ulaşılan veriler, evsizlikle mücadelede din ve maneviyatın önemli bir kaynak olduğunu ve camilerin sokak çalışmalarına sahiplik edebilecek doğal bir Merkez olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla sokak çalışmalarında dini ve manevi unsurların daha etkin kullanılması ve camilerin sokak çalışmalarında daha aktif kuruluşlar olarak konumlandırılması ve desteklenmesi önerilmektedir.