Öğretmenlerin İş-Boş Zaman Çatışması Durumlarının İş Performansı Üzerine Etkisi

Abstract

Modern iş hayatı, bireylerin ekonomik, sosyal ve psikolojik boyutlarını şekillendiren önemli bir olgu olarak değerlendirilmektedir. Yoğun iş talepleri ve değişen dinamikler, bireylerin boş zaman anlayışlarını yeniden tanımlamalarını zorunlu kılmaktadır. Artan iş yükü ve boş zaman kavramının belirsizleşmesi özellikle öğretmenler, sağlık çalışanları ve akademisyenler gibi yoğun tempolu meslek gruplarında iş-boş zaman çatışmasını tetiklemektedir. Öğretmenlerin farklı çalışma koşulları, iş ve boş zaman ayrımını etkili bir şekilde yönetmelerini zorunlu hale getirmektedir. Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin iş-boş zaman çatışması durumlarının iş performansı ve performansın alt boyutları üzerindeki etkilerini belirlemek ve aynı zamanda öğretmenlerin sosyo-demografik özelliklerinin iş-boş zaman çatışması ve iş performansı üzerindeki farklılıklarını ortaya koymaktır. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline dayalı olarak gerçekleştirilen bu araştırmada, saha çalışması kapsamında anket tekniği kullanılarak veriler toplanmış ve SPSS programı ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, iş-boş zaman çatışmasının öğretmenlerin iş performansı üzerinde belirgin bir olumsuz etki yarattığını, özellikle görev performansı, bağlamsal performans ve uyumsal performans alt boyutlarının bu çatışmadan olumsuz etkilendiğini ortaya koymuştur. Bu durum, yoğun iş temposu, artan iş talepleri ve esnek olmayan çalışma saatleri nedeniyle öğretmenlerin boş zamanlarını etkili bir şekilde değerlendirememesi nedeniyle fiziksel ve zihinsel sağlık sorunlarıyla karşılaştığını ve bu sorunların stres, tükenmişlik ve yorgunluk gibi durumları yol açabileceğini savunmaktadır. Literatürdeki çalışmalar da iş-boş zaman çatışmasının öğretmenlerin iş motivasyonu, mesleki tatmini ve genel verimliliği üzerinde olumsuz etkiler yarattığını desteklemekte ve bu tür çatışmaların hem bireysel refahı hem de eğitim sisteminin genel etkinliğini olumsuz etkilediği fikrini güçlendirmektedir.