Aktif yurttaşlık öz-yeterlik ölçeği: Bir geçerlik ve güvenirlik çalışması

Abstract

Bu çalışmanın amacı aktif yurttaşlık öz yeterliği ile ilgili bir ölçme aracı geliştirmektir. Öz-yeterlik kişinin bir işi başarmada kendi kendisine yönelik algı inancını yansıttığı için olası davranışlar üzerine nedensel ve motivasyonel bir etkiye sahiptir. Bu nedenle, aktif yurttaşlık davranışlarını öz-yeterlik aracılığıyla ölçmek yurttaşlık davranışlarını anlamada önemlidir. Çalışmada Aktif Yurttaşlık Öz-yeterlik Ölçeği (AYÖYÖ) geliştirilerek psikometrik özellikleri tanıtılmıştır. Ölçek, 18 soru ve üç boyuttan meydana gelen bir ölçme aracıdır. Araştırmanın katılımcıları 326’sı kadın; 88’i erkek olmak üzere 414 üniversite öğrencisidir. Elde edilen verilere açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yapılarak ölçeğin geçerliliği test edilmiştir. Açıklayıcı faktör analizinde ölçeğin üç faktörlü yapısının toplam varyansı açıklama oranının % 57,17 olduğu görülmüştür. Doğrulayıcı faktör analizinde kikare değeri anlamlı bulunmuştur; uyum indeksleri ise RMSEA = .070, GFI = .90, CFI = .97, NFI =.95, RFI = .95, AGFI = .87, IFI = .97 ve NNFI = .96 olarak tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, ölçeğin yapı geçerliğinin sağladığını göstermektedir. AYÖYÖ’nin tüm maddeler için Cronbach alpha güvenirlik katsayısı .90, alt boyutlar için ise .84, .82. ve .86 olarak tespit edilmiştir. Yurttaşların öz-yeterlik düzeylerinin tespit edilmesi yurttaşlık eğitimi ve uygulamalarının sonuçlarını görme açısından önemli olduğundan bu ölçme aracının yurttaşlık araştırmalarında yaygın kullanım potansiyeline sahip olduğunu düşünüyoruz.

The aim of this study is to develop a scale that measures active citizenship self-efficacy. Because self-efficacy identifies a person’s perceived beliefs towards his or her capacity and ability to succeeda task, it has a motivational and causative role in one’s possible acts or behaviors. For his reason, measuring active citizenship behaviors through self-efficacy is of special importance for understanding citizenry behaviors. The study explores the development of the Active Citizenship Self-Efficacy Scale (ACSES) and its psychometric properties. Participants consist of 414 university students, of which 326 were female and 88 were male. The validity of the scale was tested via explanatory and confirmatory factor analysis. The results for explanatory factor analysis with principal component solution indicated three factor structure that explains 57,17 percent of the total variance. Since the chi square test indicated that our data was meaningful, we also conducted a confirmatory factor analysis and found the indices of goodness of fit as for RMSEA = .070, GFI = .90, CFI = .97, NFI =.95, RFI = .95, AGFI = .87, IFI = .97 and NNFI = .96. These results from both explanatory and confirmatory factor analysis indicated that scale obtains construct validity criterion. The Cronbach alphas’ of the ACSES for the total 18 items and subdomains were found .90, and .84, .82, and .86 respectively. Since the determination of citizens’ self-efficacy level can in part reflect the results of citizenship education and practices we believe that this scale has a potential use in citizenship studies.