Farklı arazi kullanımlarının toprakların bazı hidro-fiziksel ve kimyasal özellikleri üzerine etkilerinin araştırılması

Abstract

Orman, mera ve tarım gibi arazi kullanım tipleri toprak özelliklerini etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı, farklı arazi kullanım tiplerinin toprakların bazı hidro-fiziksel ve kimyasal özellikleri üzerindeki etkisini araştırmaktır. Orman, mera ve tarım alanları Bartın İli, Ağdacı Havzası'ndan seçilmiştir. Her araştırma alanından 20 adet olmak üzere toplam 60 toprak örneği alınmıştır. Toprak numunelerinin 10 tanesi 0-15 cm derinlikten, diğer 10 toprak numunesi 15-30 cm derinlikten elde edilmiştir. Sonuçlar, bazı toprak özelliklerinin arazi kullanım tiplerine göre farklılık gösterdiğini ve birbiriyle ilişkili olduğunu göstermiştir. Ortalama en yüksek toplam azot (%0,41), toprak organik maddesi(%8,16), elde edilebilir potasyum (76,45 kg/da), elde edilebilir fosfor, (4,17 kg/da) ve faydalı su (%13,82) 0-15 cm derinlikten alınan orman topraklarından elde edilmiştir. Tüm toprak örneklerinin sınıfı kil olarak belirlenmiştir. En düşük ortalama toprak organik maddesi ve toplam azot 15-30 cm derinlikten alınan tarım toprağından elde edilmiştir. En yüksek pozitif korelasyon solma noktası ile toprak kil içeriği arasında bulunmuştur (r = 0.998). En yüksek negatif korelasyon ise tarla kapasitesi ile toprakların kum içeriği arasında belirlenmiştir (r= -0.851). Özellikle, ormanlardan elde edilen toprakların, hidrolojik, fiziksel ve kimyasal yönden diğer arazi kullanımı tiplerine göre daha üstün özelliklere sahip olduğu tespit edilmiştir.

Land use types such as Forest, rangeland and tillage impact the soil charactersitics. The study defined the effect of different types of land uses on some hydro-physical and chemical of soil characteristics in a Temperate Region. Forest, pasture and tillage areas were selected from the Agdaci watershed of Bartın Province. The soil samples were collected in 2019 for use in determining several soil characteristics. The 60 soil samples were collected from the research areas. The 20 soil samples were gathered from each area. The 10 soil samples were taken from 0-15 depth and the other 10 soil samples were taken from 15-30 cm depth. The results showed that some soil charactersitics differed due to land use types and correlated to each other. Average highest total nitrogen, soil organic matter (SOM), available potassium, available phosphorus, available water were obtained from forest area taken from 0-15 cm depth, 0.41%, 8.16%, 76.45 kg/da, 4.17 kg/da, 13.82%, respectively. All soil samples were determined as clay. The lowest average SOM and total nitrogen were obtained from tillage soil taken from 15-30 cm depth. The highest positive correlation was found between the permanent wilting point and the soil clay content (r = 0.998). The highest negative correlation was found between the field capacity and the soil sand content (r = -0.851). Particularly, the parameters were favorable in the forest in terms of hydro-physical and chemical of soil characteristics.