A. Didem Uslu'nun romanları üzerine tematik bir inceleme

Abstract

Edebiyatın konusu insandır. İnsan ise toplumu oluşturan en önemli ve temel unsurdur. Edebi eserler insanı tüm yönleriyle incelemeyi amaçlarken sanatçı; insanın duygu dünyasını ve iç dünyasını, yetiştiği toplumun dil ve kültür ögeleri ile biçimlendirir ve eserlerini meydana getirir. Sanatçı eserlerini oluştururken ait olduğu toplumdan etkilenir. Aynı zamanda sanatçı ve yarattığı eserler toplumu etkileyerek değişimine de dolaylı yoldan katkıda bulunur. Bu sebeple edebiyat, toplumların duygu ve düşüncelerinin yansıdığı bir alandır diyebiliriz. Türk edebiyatında da toplumun yaşadığı değişme ve gelişmelerden yazarların çokça etkilendiği ve eserlerini bu değişikliklerin yarattığı iklimde oluşturduklarını söyleyebiliriz. Türk edebiyatının İslam öncesi, sonrası ve Batı etkisinde diye sınıflandırılmasının da sebebi budur. Dönem eserleri dil ve içerik olarak birbirinden oldukça farklıdır. Bütün sanatçılarda olduğu gibi A. Didem USLU da yaşadığı toplumun kültürel yapısından etkilenmiş ve şahit olduğu dönemsel siyasi ve sosyal olaylara tepkisiz kalmayarak eserlerini meydana getirmiştir. A. Didem Uslu'nun romanlarında özellikle devlet-toplum-birey, siyasi ve sosyal olaylar, tarihi meseleler, kadının toplumdaki yeri, haklarının işlenen başlıca konular olduğu görülmektedir. Uslu, sanatçı kimliğinin yanında akademisyen kimliğine de sahiptir. Toplumu ve insanı eserlerinde anlatırken hem sanatçı hem birey hem de bir aydın gözüyle ele aldığı konular ile ilgili değerlendirmelerde bulunur. Toplumsal konularla ilgili temalar eserlerinde geniş yer tutar. Aynı zamanda yazarın bu konu ve temaları işlerken takındığı duyarlı tavrı ve didaktik üslubu incelemeye tabi tuttuğumuz romanlarındaki önemli ayrıntılardır. Sanatçı kendine has kurgu yapısı ile hayat tecrübelerini ya da insanlar veya yerlerle ilgili anılarını romanlarında ve diğer türdeki pek çok eserinde harmanlayarak okuyucuya sunar. Yazarın romanları, bu tespitler doğrultusunda ele alınıp incelenmiştir. Onun çalışmaya konu olan romanları, bireysel ve toplumsal temalar olarak ikiye ayrılmış, temalar kendi içinde de alt başlıklara ayrılıp incelenmiştir. Araştırma giriş bölümü, bireysel ve sosyal temalar ile sonuç bölümlerinden oluşur. Birinci bölümde "Zamanın Ötesinde Buluşma, Ğ Tankların Gölgesinde Biten Kırçiçeği, Ihlamur Mevsiminde Piri Reisin Rotasından, Ak Sarıklı Ayşe ve John Smith, Keşke, Amerika'nın Karlı Gökdelenlerinde" adlı romanlar incelenmiş romanlardaki bireysel temalar ve romanlardan alınan örneklere yer verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde toplumsal tema ve örneklerine yer verilir. Sonuç bölümünde ise elde edilen çıkarımlara yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: A. Didem Uslu, birey, edebiyat, roman, sosyal meseleler, toplum.The subject of literature is humanity. Humans are the most important and fundamental element that constitutes society. While literary works aim to examine humanity in all its aspects, artists shape the emotional and inner world of humans using the linguistic and cultural elements of the society in which they were raised, creating their works. Artists are influenced by their societies when creating their works. At the same time, artists and their works influence society and indirectly contribute to its transformation. Therefore, we can say that literature is a field where the emotions and thoughts of societies are reflected. In Turkish literature, we can say that writers were heavily influenced by the changes and developments experienced by society and created their works within the climate created by these changes. This is also why Turkish literature is classified as pre-Islamic, post-Islamic, and Western-influenced. The works of these periods differ significantly in language and content. As with all artists, A. Didem USLU was influenced by the cultural fabric of the society in which she lived and created her works without remaining indifferent to the periodic political and social events she witnessed. A. Didem Uslu's novels focus primarily on the state, society, and the individual, political and social events, historical issues, and women's place and rights in society. Besides her artistic identity, Uslu also possesses an academic identity. In her works, she explores society and humanity through the lens of both an artist and an individual, and an intellectual. Social themes occupy a significant place in her works. Furthermore, the author's sensitive approach and didactic style in addressing these themes are key elements in the novels we are examining. Through her unique narrative structure, the artist blends her life experiences and memories of people and places into her novels and many other works, presenting them to the reader. The author's novels were analyzed and analyzed in light of these findings. Her novels are divided into two categories: individual and social themes, each of which is further subdivided and analyzed within its own themes. The research consists of an introduction, individual and social themes, and a conclusion. The first section examines the novels " Meeting Beyond Time," "Wildflower Growing in the Shadow of Tanks," "From the Route of Piri Reis in the Linden Season," "Ayşe with a White Turban and John Smith," "Keşke," and "In the Snowy Skyscrapers of America," and presents individual themes and examples from these novels. The second section explores social themes and examples. The conclusion section presents the conclusions. Key Words: A. Didem Uslu, individual, literatüre, novel, social issues, society.