Ortaöğretim öğrencilerinin İngilizce dersine yönelik motivasyon ve tutumları ile akademik başarıları arasındaki ilişki

Abstract

Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim öğrencilerinin İngilizce dersine yönelik motivasyon ve tutum düzeyleri ile akademik başarıları arasındaki ilişkiyi belirlemek ve bu değişkenlerin cinsiyet, sınıf düzeyi ve okul türü gibi demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğini incelemektir. Araştırma ilişkisel tarama modeli kapsamında, nicel araştırma yöntemine uygun olarak kurgulanmıştır. Çalışma grubu, 2023-2024 eğitim öğretim döneminde Bartın ilindeki farklı okul türlerine sahip toplam 13 resmî devlet okulunda öğrenim görmekte olan 1096 ortaöğretim öğrencisinden oluşmaktadır. Örneklem, okul türlerine göre tabakalı örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak başka araştırmacılar tarafından geliştirilen "İngilizce Dersi Tutum Ölçeği" ve "İngilizce Dersi Motivasyon Ölçeği" kullanılmıştır. Akademik başarı verisi ise öğrencilerin İngilizce dersi yılsonu notları temel alınarak elde edilmiştir. Veri analizleri SPSS 27.0 paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Analiz öncesinde normallik dağılımına ilişkin çarpıklık ve basıklık değerleri ile Kolmogorov-Smirnov testi sonuçları incelenmiş; verilerin normal dağılım göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda, veri analizinde parametrik olmayan analiz yöntemlerinden Spearman Rho korelasyon testi, Mann-Whitney U testi ve Kruskal-Wallis H testi uygulanmıştır. Araştırma bulguları, öğrencilerin İngilizce dersine yönelik motivasyon düzeyleri ile hem akademik başarıları hem de tutum düzeyleri arasında anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler olduğunu ortaya koymuştur. Ancak tutum ile akademik başarı arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Cinsiyet değişkenine göre kız öğrenciler, erkek öğrencilere göre daha yüksek akademik başarı ve motivasyon düzeylerine sahipken; tutum düzeyleri açısından anlamlı bir fark görülmemiştir. Sınıf düzeyine göre yapılan karşılaştırmalarda, 9. sınıf öğrencilerinin diğer sınıf düzeylerine kıyasla daha yüksek başarı ve motivasyon düzeylerine sahip olduğu belirlenmiştir. Okul türüne göre elde edilen bulgulara göre ise sınavla öğrenci alan Anadolu Liseleri, Fen Liseleri ve Proje İmam Hatip Liseleri lehine anlamlı düzeyde daha yüksek motivasyon ve başarı düzeyleri görülmüştür. Sonuç olarak, İngilizce dersinde akademik başarının en güçlü belirleyicisinin öğrencilerin motivasyon düzeyi olduğu; öğrenme ortamlarının ve öğretim stratejilerinin bu doğrultuda yeniden yapılandırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada bulgular doğrultusunda çıkarımlara ve önerilere de yer verilmiştir.The aim of this study is to determine the relationship between secondary school students' motivation and attitudes towards English courses and their academic achievement, and to examine whether these variables differ significantly based on demographic factors such as gender, grade level, and school type. The research was designed in accordance with the relational survey model, which is a type of quantitative research method. The study group consists of 1096 secondary school students enrolled in 13 public schools representing different school types in Bartın province during the 2023–2024 academic year. The sample was selected using the stratified sampling method based on school type. The data were collected using two instruments developed by different researchers: the English Lesson Attitude Scale and the English Lesson Motivation Scale. Academic achievement was measured based on students' end-of-year grades in English courses. Data analysis was carried out using SPSS 27.0 software. Prior to the main analyses, the assumptions of normal distribution were tested through skewness and kurtosis values and the Kolmogorov-Smirnov test, revealing that the data did not follow a normal distribution. Accordingly, non-parametric statistical techniques including Spearman Rho correlation, Mann-Whitney U, and Kruskal-Wallis H tests were employed. The findings of the study revealed a statistically significant and positive relationship between students' motivation levels and both their academic achievement and attitudes towards English. However, no significant relationship was found between attitudes and academic achievement. In terms of gender, female students were found to have higher academic achievement and motivation levels compared to male students, whereas no significant difference was observed in their attitude scores. Grade level comparisons showed that 9th-grade students had higher levels of achievement and motivation than students in upper grades. According to school type, students from selective Anatolian High Schools, Science High Schools, and Project Imam Hatip High Schools demonstrated significantly higher levels of motivation and academic achievement compared to those from other school types. In conclusion, the results indicate that motivation is the strongest predictor of academic success in English courses. Therefore, learning environments and instructional strategies should be restructured to enhance student motivation. Based on the findings, the study also presents implications and recommendations.