Tahlilu el-hıtabi’n-nebevî li’l-mer’eti, dirase lisâniyya ictimâiyye

Abstract

Bu çalışma, toplumsal dil ışığında kadına, peygambersel hitap sahih müslüm örneği ‘adlı konuyu ele almaktadır. Bu çalışma söz konusu olan hitabın, yansımalarını ve kadının değerinin yüksekliğinin üzerindeki etkisini vurgulamayı amaçlamaktadır. Bu da sahih müslüm’de geçen kadınla ilgili hz. peygamberin hadislerini araştırmak ve bu hadislerin toplumsal dil ışığında müzakereler ile ele almakla olacaktır. Girişte, bu çalışmayı oluşturan hitap, hz. peygamberin peygamber olmadan önceki zamanda kadına hitap ve toplumsal dil gibi temel kavramları işlenmektedir. birinci bölümde kadının bir kız, bir eş ve bir anne olarak hz. peygamberin hitabına konu oluşu ve dilsel muhatap olarak kadının terbiye edilişindeki önceki evreleri açıklanmaktadır. İkinci bölümde hz. peygamberin kadına yönelik alıcı ve gönderici olarak dilsel risalet’in unsurlarını ve iletişimi içermektedir. burada kadının dilsel, kültürel olarak kendini ifade etme noktasındaki değişimi ve başkalarının kendisini ifade etmesi yerine bizat kadının kendi kimliğiyle konuşmaya başlamasına dönüşü ele alınmıştır. Üçüncü bölümde hz. peygamberin kadına yönelik kullanmış olduğu ifadelerin içinde geçen hazf, tekid takdim tehir tarif tenkir, hivar gibi yaygın kavramların geçtiği seçkin örneklerle işlenmiştir. bu çalışma sonucunda birkaç önemli neticeye vardık. İlahi kaynak olarak hz. peygamberin kadına yönelik olarak hitabı insani hitabından farklı olduğu ve onun lafız, kelime guruplarının diğer insanların sözlerinden daha yücelik arz ettiği sunucuna vardık. Ayrıca hz. peygamberin muhatabının değişmesiyle farklı hitap türlerini gerçekleştirdiği sonucuna da vardık.