Suriyeli Sığınmacıların Gönüllü Geri Dönüş Sürecinde Karar Alma Mekanizmaları

Abstract

Bu makale, Suriye krizine bağlı olarak Türkiye’ye zorunlu göç eden Suriyeli sığınmacıların, geri dönüş veya Türkiye’de kalma kararlarını etkileyen sosyo-ekonomik, kültürel ve politik faktörleri incelemektedir. Literatürde geri dönüş göçü; gönüllü/zorunlu, bireysel/kitlesel gibi farklı şekillerde gerçekleşen çok boyutlu bir süreç olarak tanımlanmakta ve bireylerin kararları üzerinde sosyo-demografik, ekonomik ve güvenlik gibi çeşitli etkenlerin belirleyici olduğu vurgulanmaktadır. Son yıllara dek yeterince ilgi görmeyen bir konu olmakla birlikte, zorunlu gerçekleşen göçler sonrasında geri dönüşler hem uluslararası göç politikaları hem de ev sahibi toplumların sosyo-ekonomik yapıları açısından önem kazanmaktadır. Bu bağlamda çalışma, Konya ilinde yaşayan geçici koruma statüsündeki Suriyelilerle yapılan nitel saha araştırması yoluyla, geri dönüş kararlarını etkileyen bireysel ve yapısal faktörleri analiz etmektedir. Maksimum çeşitlilik örneklem tekniği ile 16 katılımcı seçilerek, araştırılan olgunun farklı boyutlarına dair veriler elde edilmiştir. Araştırmada geri dönüş kararını şekillendiren üç temel unsurun (a) Suriye’deki mevcut koşullar, (b) geri dönüş sürecinde karşılaşılması muhtemel zorluklar ve (c) Türkiye’deki yaşam koşulları ile oluşturulan sosyo-ekonomik düzenin önemli bir faktör olduğu ortaya konmuştur. Ayrıca, dönüş sürecinde karşılaşılabilecek potansiyel zorluklara vurgu yapılarak, geri dönüş stratejilerinin toptan bir yaklaşımdan ziyade mikro düzeyde ele alınması gerekliliği sonucuna varılmıştır.