Cemil Sıdkî ez-Zehâvî'nin Şiirlerinde Toplumsal Temalar

Abstract

Cemil Sıdkî ez-Zehâvî, modern Irak edebiyatının önde gelen şairleri arasındadır. Şairliğinin yanı sara filozof ve düşünür kimlikleriyle de tanınır. Yenilikçi ve reformist düşüncelere sahip olan Zehâvî, Irak toplumunun 19. yüzyılın sonlarıyla 20. yüzyılın başlarında yaşadığı sosyo-kültürel ve siyasî birçok değişim ve dönüşümüne tanıklık eder ve bunları bütün gerçekliğiyle şiirlerinde yansıtır. Dönemin siyasî ve sosyal sorunlarını şiirlerine taşırken toplumcu gerçekçi bir yol izler ve beyitlerinin kitleler üzerindeki belirleyici gücüyle insanlara yeni ufuklar sunar. Onun şiirlerinde sadece Irak halkının toplumsal sorunları yankılanmaz, bütün Arap halklarının sorunları yankılanır. Yenilikçi düşünceleriyle bu sorunların kaynaklarını hedef alır ve insanların bu sorunlarla mücadele etmesi için onlara kendince çözüm yolları ve kurtuluş adresleri gösterir. Bir toplumu geri kalmışlığa mahkûm eden, gelişmiş toplumlar seviyesine ulaşmasına engel olan siyasî ve sosyal bütün yapılara korkusuzca savaş açar. Bu çalışmada; kadın, cehalet ve ilim, fakirlik ve ekonomik şartlar, savaş ve savaşın izleri, batıl inançlar ve eski âdetler gibi Zehâvî’nin şiirlerinde öne çıkan toplumsal temalar değerlendirilmeye çalışılacaktır.