ARISTOTELES’IN İKI BARBARA SORUNU ÜZERINE

Abstract

Aristoteles mantığının belki de en tartışmalı kısmını kipli öncüllerle elde edilecek çıkarımlar oluşturur. Aristoteles’in bilgi kuramı açısından zorunlu öncüllerle elde edilecek çıkarımların nasıl elde edileceği önem arz etmesine rağmen, karışık öncüllerle de zorunlu bir çıkarım elde edilebilir mi sorusunu da incelemeyi ihmal etmemiştir. Aristoteles’in bilmek için nedene ulaşmamız gerektiğini ve bu bilgininde orta terime zorunlu öncüllerle bağlanması gerektiğini, elde edilmesi gerekli tek formun Barbara-LLL formu olduğunu ifade eder. Ancak Barbara-LXL şeklinde kurulacak bir kıyasında geçerli olacağını, bununla birlikte Barbara-XLL şeklindeki bir kıyasın ise geçersiz olacağını da belirtmektedir. Bu iki Barbara formunun geçerliliklerinin bilgi kuramı açısından ciddi bir önemi olmamasınarağmen halefi Theophrastus tarafından başlatılan tartışmalar büyüyerek günümüze değin sürmüştür. Çalışmamızda günümüze kadar olan tartışmaların bir kısmını belirli özellikler dâhilinde inceleyecek ve bu yorumlar hakkındaki görüşlerimizi aktaracağım. Amacım sorunun tarihi süreçte nasıl bir gelişim gösterdiğini aktararak, çözüm bulma çalışmalarının beraberinde hangi sorunları da getirdiğini göstermektir. Nihayetinde, Aristoteles’in kipli önerme tanımını açıklamak ve Aristoteles’in iki Barbara hakkındaki kanıtlarını teyit etmek istiyorum.