ERKEN ÇOCUKLUK EBEVEYN MEDYA ARACILIK ÖLÇEĞİ GELİŞTİRME ÇALIŞMASI

Abstract

Bu çalışmada, erken çocukluk döneminde çocuğuolan ebeveynlerin çocuklarının medya kullanımındakiaracılıklarını belirlemeye yönelik geçerli-güvenilir birölçek geliştirme amaçlanmıştır. Ebeveyn Medya AracılıkÖlçeği (EÇEMAÖ) geliştirme sürecinde, kuramsal önhazırlıklar sonrasında, ilgili alanyazın incelenerekhazırlanan taslak maddeler beş uzmanın görüşleri veküçük bir grup üzerinde yapılan uygulama dikkatealınarak gözden geçirilmiş ve düzenlenmiş, 58 maddedenoluşan deneme formu oluşturulmuştur. Ölçek maddeleri,1-5 arası puanlanacak şekilde beşli Likert tipiölçeklenmiştir. Deneme uygulamasında 855 ebeveyneulaşılmıştır. Sistematik yanıt örüntüleri, kayıp veriler veuçdeğerlere yönelik incelemeler sonrasında 184 (%21.5)gözlem, veri setinden çıkarılmış, ileri analizler 671ebeveynin verileriyle yürütülmüştür. TBA sonucunda altıfaktörlü 43 maddeden oluşan bir yapı tanımlanmıştır.DFA sonuçları yüksek düzeyde model-veri uyumusağlayan bir yapı tanımlanabildiğini göstermektedir(?2/sd= 2.23, RMSEA=0.043, RMR=0.044, CFI=0.98,NNFI= 0.98, NFI =0.97, AGFI= 0.87, GFI=0.89,RFI=0.96). Cronbach alfa katsayıları, bileşenler içinsırasıyla .92, .86, .61, .83, .84, .59 ve ölçek genelinde .91olarak hesaplanmıştır. Geçerlik-güvenirlik çalışmalarıkapsamında, geliştirilen ölçeğin bileşen toplam puanlarıkullanılarak iki-aşamalı kümeleme analiziyle (clusteranalysis) örneklemin EÇEMAÖ toplam puanlarına göresınıflanma biçimi incelenmiş ve bu sınıflanmaya görekabul edilebilir kesme puanları belirlenmiştir. Belirlenenkesme puan aralıklarına göre ebeveynlerin aktifkısıtlayıcı rol düzeyleri tanımlanmıştır. Bulgularsonucunda ölçeğin geçerli-güvenilir bir araç olarakkullanımının uygun olduğu belirlenmiştir.