Çok Uluslu Şirketlerin Kontrolünde Ulusal Hükümetlerin İsteksizliği Üzerine Kısa Bir Değerlendirme

Abstract

Çok uluslu şirketler küreselleşen dünyanın en önemli ekonomik aktörlerinden. Hatta bunlardan bazıları birçok ülkenin ekonomisi için hayati bir rol oynamakta. Şirketler her ne kadar birçok ülke için önemli ekonomik aktörler olsa da, insanlar üzerinde sayısız olumsuz etkiye sahip. Ancak bu olumsuz etkileri azaltmak üzere yapılacak düzenlemeler ile şirketleri denetlemek çok da kolay değil. Bu şirketlerin çoğu farklı ülkelerdeki iştirakleri veya sahip oldukları karmaşık tedarikçi ağı ile faaliyetlerini ulusal sınırların ötesinde sürdürüyor. Bu durum çok uluslu şirketlerin herhangi bir ulusal/yerel hukuk rejiminin kontrolü altında tutulmasını zorlaştırıyor. Birçok akademik çalışma bu noktada uluslararası bir kontrol sisteminin yokluğuna odaklanmakta. Ama akla gelen başka bir soru bu şirketlerin en azından ulusal düzeyde kontrolünün sağlanıp sağlanamayacağı. Aşağıdaki çalışma bu soruya cevap aramanın yanı sıra ulusal hükümetlerin çok uluslu şirketleri denetlemekte neden isteksiz davrandıklarının normatif bir değerlendirmesini yapıyor. Corporations have been named as the key economic actors in the globalised world. Most countries find themselves dominated by major multinational corporations. Even though corporations create many positive outcomes for national economies, they possess a myriad of negative impact on people, especially on employees. Yet, it is not easy to reduce this negative impact via traditional/national regulatory strategies since many such corporations carry out their operations, either directly, or indirectly, through their subsidiaries, doing so across several countries, whilst others conduct their operations in the midst of complex supply chains that are located beyond national borders. This situation makes corporations transnational actors that may not be curbed by any single domestic regulation. However, why do not individual states regulate such companies sufficiently in their own country through the patchwork of domestic regulations? The following paper shall briefly examine why national governments are reluctant to play an active role in terms of corporate regulation.