ELEŞTİREL DÜŞÜNME İLE AKTİF YURTTAŞLIK İLİŞKİSİ ÜZERİNE NİCEL BİR ÇALIŞMA

Abstract

Aktif yurttaşlık ile eleştirel düşünme üzerine yapılan kuramsalçalışmalar bu iki değişkenin kavramsal olarak ilişkili olduğunu vekarşılıklı olarak birbirini desteklediğini göstermektedir. Eleştireldüşünme ve aktif yurttaşlık demokratik yurttaşlığın en önemli ikiniteliğidir. Bu nedenle, her iki beceri uzun zamandır tüm demokratikülkelerde eğitim programlarının temel amaçları arasında yeralmaktadır. Bu yakın ilişkiye rağmen, bu iki değişken arasında ulusalve uluslararası literatürde uygulamalı bir çalışmaya rastlanmamıştır.Bu yönüyle çalışmanın, ilgili literatürdeki boşluğu doldurmaya yönelikkatkı sağlaması beklenmektedir. Bu çalışmanın amacı bu iki değişkenarasındaki ilişkiyi nicel olarak araştırmak ve incelemektedir. Bukapsamda, katılımcıların aktif yurttaşlık durumları bilgi, beceri, değerve katılım alt boyutları üzerinden; eleştirel düşünme düzeyleri isekatılım, bilişsel olgunluk ve yenilikçilik alt boyutları üzerindenaraştırılmıştır. Çalışmada, nicel araştırma tekniği kullanılmıştır.Verilerin toplanmasında Aktif Yurttaşlık Ölçme Aracı (AYÖA) ile UF/EMIEleştirel Düşünme Eğilim Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanınörnekleminde Ankara, İstanbul, Hatay ve Çankırı illerinde yaşayan 207’si erkek, 131’i kadın olmak üzere toplam 338 kişi yer almıştır. Eldeedilen bulgulara göre, eleştirel düşünme ile aktif yurttaşlık arasındaorta düzeyde (,424 ** ) bir istatiksel ilişkinin olduğu tespit edilmiştir.Benzer ilişki, katılım dışında (,088), diğer üç alt boyutta da mevcuttur(Bilgi: ,361 ** ; Değer: ,359 **; Beceri: ,386 ** ). Buna karşın, eleştireldüşünme ile yurttaşlık katılımı arasında hem toplam puanda hem deeleştirel düşünmenin üç alt boyutunda her hangi bir istatiksel ilişkiyerastlanmamış olması araştırmanın ilginç sonuçlarından biri olmuştur.Sonuç bölümünde araştırmanın bulgularıyla ilgili bazı değerlendirmeleryapılmıştır.