YAZMA EĞİTİMİNDE ÖZ DÜZENLEME VE İLİŞKİLİ YAPILAR: BİBLİYOMETRİK BİR ANALİZ1

Abstract

Öz düzenleme; bireyin bilinçli olarak kendi davranışlarını, duygularını ve düşüncelerini yönetme, yönlendirme ve düzenlemesini içeren bir kavramdır. Bu çok boyutlu kavram, yazma eğitimindeki çeşitli araştırmaların konusu olmaktadır. Bu çalışmanın amacı, söz konusu araştırmaları yazar, atıf ve yayınla ilgili çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Bu kapsamda 1980-2023 yıllarında yayımlanan ve Web of Science Core Collection veri tabanında yer alan 780 çalışma, VOSviewer yazılımı kullanılarak bibliyometrik analize tâbi tutulmuştur. Analiz sonuçları; anahtar kavramlar, çalışmanın yapıldığı ülkeler, en fazla atıf alan dergiler, yayınlar ve araştırmacılar gibi başlıklarda çeşitli ağ grafikleri ile görselleştirilmiştir. Çalışma sonucunda öz düzenleme ilişkili yapılar arasında en fazla öz yeterlik, kaygı ve motivasyon gibi yapıların araştırıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra çalışmaların artış eğiliminde olduğu ve konunun eğitim alanında daha fazla araştırıldığı tespit edilmiştir. ABD merkezli Frontiers in Psychology en fazla yayının, Contemporary Educational Psychology ise en fazla atıfın yapıldığı dergilerdir. En çok yayın yapan araştırmacı Steve Graham, atıf alan ve bibliyografik eşleşme gösteren yazar ise Frank Pajares’tir. Yayın yapan araştırmacıların bağlı bulundukları üniversitelerde de ABD öne çıkmaktadır. Türkiye yayın sayısı açısından artış eğiliminde olsa da atıf açısından istenen noktada değildir. Çalışma, yazma eğitiminde öz düzenleme alanındaki araştırma eğilimlerin belirlenmesine ve akademik üretkenliğin değerlendirilmesine katkı sağlayacak bulgular içermektedir.